Zoriyot surasi — Oyat 11

Kalima ma'nolari:

• G'amra – jaholat dengizi, nodonlik va g'aftlat botqog'i.
• Sohun – g'ofil, beparvo, es-hushini yo'qotgan holda yuruvchi.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo yolg'onchilarni la'natlaganidan so'ng, ularning xususiyatlarini bayon qilmoqda. Ular "g'amra"da, ya'ni jaholat va nodonlikning chuqur botqog'ida g'arq bo'lgan holda, oxiratdan g'ofil bo'lib yurgan kimsalardir. Ular o'zlarini o'rab turgan haqiqatdan yuz o'girgan, o'lim va qiyomat haqida o'ylamaydigan, gunohlarga botib, tavba qilishdan uzoqda bo'lganlardir. Bu g'aftlat ularni shu darajaga olib borganki, ular haqni batil, batilni haq deb biladigan, payg'ambarlarni yolg'onchiga chiqaradigan va Allohning va'dalariga ishonmaydigan bo'lib qolishgan. Ular o'zlarining bu holatidan xabarsiz, go'yo uyqudagi kabi beparvo yurishadi.

Foydalar:

1. Bu oyat mo'minlarga ogohlantirish beradi: jaholat va g'aftlat insonni halokatga yetaklaydi. Shuning uchun har bir mo'min ilm olishga, Qur'on va sunnatni o'rganishga intilishi lozim.
2. Oxiratga ishonch va unga tayyorgarlik ko'rish – mo'minning eng muhim xususiyatidir. G'aftlatda yurganlar oxiratda pushaymon bo'ladilar.
3. Alloh taolo yolg'onchilar va haqni inkor etuvchilarni la'natlagani, ularning oxiri yomon bo'lishini ko'rsatadi. Bu mo'minlarga haq ustida sobit qolish va yolg'ondan qochish kerakligini o'rgatadi.
4. Inson o'z holatini doimo tekshirib turishi, g'aftlatga berilib ketmasligi va har kuni o'zini hisobga olishi – Islomning go'zal odoblaridan biridir.