Rəhman surəsi — Ayə 36

Sözlerin izahı:

• فَبِأَيِّ — "Bəs hansı ilə", "hansı birisi ilə" mənasındadır.
• آلَاءِ — "Nemətlər", "ne'mətlər", "lütflər" deməkdir. Tək halı "إِلْي" və ya "أَلْي" olub, Allahın bəndələrinə bəxş etdiyi saysız-hesabsız yaxşılıqları ifadə edir.
• رَبِّكُمَا — "İkinizin Rəbbi", yəni Rəbbiniz. Burada "ikinin" xitabı insanlara və cinlərə aiddir.
• تُكَذِّبَانِ — "Yalan sayırsınız", "inkar edirsiniz", "yalan hesab edirsiniz" mənasındadır.

Ayənin təfsiri:

Bu mübarək ayə, Rəhman surəsinin ən təsirli ayələrindən biridir. Allah Təala insanlara və cinlərə xitab edərək buyurur: "Bəs Rəbbinizin hansı nemətini yalan sayırsınız?" Yəni, sizə verilən saysız-hesabsız nemətlərdən hansını inkar edə bilərsiniz? Hansı birini yalan hesab edə bilərsiniz?

Bu ayədən əvvəl Allah Təala qiyamət gününün dəhşətli mənzərəsini xatırladır: günahkarların üzlərinin qaralacağı, onların tanınacağı və tutulub sürüklənəcəyi bildirilir. Sonra isə bu ayə gəlir və insanı düşünməyə çağırır: bütün bu xəbərdarlıqlara, bütün bu nemətlərə baxmayaraq, siz hələ də Rəbbinizin verdiyi nemətləri inkar edirsinizmi?

Bu ayə təkrar-təkrar Rəhman surəsində gəlir — otuz bir dəfə! Bu təkrar təsadüfi deyil. Hər dəfə Allahın bir neməti və ya bir xəbərdarlığı zikr edildikdən sonra bu sual gəlir ki, insan oyanıb düşünsün: mən bu nemətləri kimdən alıram? Onları verənə şükr edirəmmi? Yoxsa onları yalan sayıb inkar edirəm?

Ey insan! Bir düşün: səhər gözünü açanda işığı görürsən — bu bir nemətdir. Nəfəs alırsan — bu bir nemətdir. Su içirsən, yemək yeyirsən, sağlamlığın var, ailən var, imanın var — bunların hamısı Allahın sənə bəxş etdiyi nemətlərdir. Bəs sən bu nemətlərin hansını inkar edə bilərsən? Hansına "yox" deyə bilərsən?

Bu ayə həm qorxu, həm də məhəbbət mesajı daşıyır. Qorxu — çünki nemətləri inkar edənləri cəza gözləyir. Məhəbbət — çünki Allah yenə də sizə xitab edir, yenə də sizi düşünməyə çağırır, yenə də sizə qapısını açıq saxlayır.

Gəl, bu ayəni oxuyanda ürəyini yoxla: mən Allahın nemətlərini tanıyırammı? Onlara şükr edirəmmi? Yoxsa gündəlik həyatın qayğıları içində Onu unuduram? Unutma ki, şükür neməti artırar, inkar isə onu əldən çıxarar. Allahın nemətlərini dilinlə də, qəlbinlə də, əməllərinlə də təsdiq et — ki, Rəbbinin razılığına qovuşasan.