Ар-Рахман сүрөсү — Аят 65

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• فَبِأَيِّ — "кайсынысы менен" дегенди билдирет, суроо берүү аркылуу насаат айтуу ыкмасы.
• آلَاءِ — "нийматтар", "жакшылыктар" деген мааниде. Бул сөздүн жекелик түрү "إِلًى" же "آلَاء" болуп, Аллахтын берген түрдүү жакшылыктарын билдирет.
• رَبِّكُمَا — "экөөңөрдүн Раббиңер" дегенди билдирет. Бул жердеги "экөөңөр" деп жиндер менен адамдарга кайрылып жатат.
• تُكَذِّبَانِ — "жалганга чыгарасыңар", "четке кагасыңар" деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Ар-Рахман сүрөөсүндөгү кайталанып келген аяттардын бири. Аллах Таала бул аятта жиндер менен адамдарга кайрылып: "Оо, жиндер жана адамдар! Мен силерге берген сансыз көп нийматтарымдын кайсынысын жалганга чыгарасыңар? Кайсынысын четке кагасыңар?" — деп сурайт.

Бул аяттын алдындагы аяттарда Аллах Таала бейиштин эки багынын сүрөттөлүшүн айтып берген. Ал баштардын жашылдыгы ушунчалык коюу болгондуктан, дээрлик каралжын болуп көрүнгөн. Ушундай кооз, түбөлүк бактарды берүү — Аллахтын улуу нийматтарынан. Ошондуктан Аллах бул нийматтарын эскертип, адамдар менен жиндерди ой жүгүртүүгө чакырат.

Бул суроо аркылуу Аллах адамдарга жана жиндерге өздөрүнүн Раббисинин берген нийматтарын санап чыгууга, аларды моюнга алууга жана эч бирин жалганга чыгарбоого үндөйт. Анткени Аллахтын нийматтары эсепсиз-санаксыз: ден соолук, ырыс-кешик, акыл-эс, ыйман, пайгамбарлар аркылуу келген туура жол — ушулардын бардыгы Аллахтын жакшылыктары.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адамдарга жана жиндерге берген нийматтарын эскертип, аларды моюнга алууга чакырат. Бул бизге ыймандын негизи — Аллахтын жакшылыктарын таануу жана ага шүгүр кылуу экенин үйрөтөт.
• Ар бир ниймат үчүн Аллахка шүгүр кылуу — ыймандын белгиси. Шүгүр кылган адам Аллахтын ыраазылыгына жетет.
• Бул аяттын кайталанышы бизге Аллахтын нийматтарын унутпай, дайыма эске салып туруу зарылдыгын көрсөтөт.
• Ислам дини — Аллахтын берген нийматтарын таануу жана аларды туура пайдалануу дини. Бул дин адамды жакшылыкка, ыраактыкка жана жоопкерчиликке чакырат.
• Ар-Рахман сүрөөсүндөгү бул кайталоо адамдын жүрөгүн жумшартып, Аллахтын улуулугун жана мээримин сездирет. Бул — ыйманды бекемдеп, Аллахка болгон сүйүүнү арттырган касиеттүү аят.