سوره رحمن — آیه 75

معانی کلمات:

• آلاء: نعمتها، جمع «أَلْی» یا «أَلاء» به معنای نعمتهای فراوان و آشکار.
• تُکَذِّبانِ: تکذیب میکنید، انکار میکنید (خطاب به دو گروه جن و انس).

تفسیر آیه:

ای پرسش توبیخی و شگفتانگیز از جانب پروردگار به جن و انس است: «پس به کدامیک از نعمتهای پروردگارتان تکذیب و انکار میورزید؟» این آیه در حقیقت خطاب به هر دو گروه است که با وجود مشاهدهی نعمتهای بیشمار الهی در آفرینش، روزی، هدایت، آمرزش و بهشت، باز هم راه انکار و کفران را در پیش میگیرند. نعمتهایی که در آیات پیشین و پسین این سوره برشمرده شده، از آفرینش آسمانها و زمین تا نعمتهای بهشتی، همگی نشانههای آشکار قدرت و رحمت خداوند است. اما انسان و جن، گاه با ناسپاسی و گاه با شرک و گناه، این نعمتها را نادیده میگیرند و در برابر آنها موضع تکذیب میگیرند. این آیه با تکرار در سورهی رحمن، به عنوان یک هشدار مکرر، دلهای غافل را بیدار میکند تا به جای انکار، شکرگزار باشند.

فواید و پیامهای آیه:

• نعمتهای خداوند آنقدر فراوان و آشکار است که هیچ بهانهای برای انکار و کفران باقی نمیماند؛ پس انسان باید همواره در نعمتها بیندیشد و شکرگزار باشد.
• این آیه دعوتی لطیف به ایمان و محبت است؛ چرا که خداوند با این پرسش محبتآمیز، بندگان را به تأمل در الطاف خود وامیدارد تا با شکرگزاری، به قرب الهی نائل شوند.
• یادآوری نعمتها، زمینهساز بیداری وجدان و بازگشت به راه حق است؛ زیرا انسان با دیدن این همه لطف، دلش نرم شده و به سوی اطاعت و عبادت خداوند جذب میشود.