Voqia surasi — Oyat 11

Kalimalarning ma’nolari:

• al-Muqarrabun — Allohga yaqinlashtirilgan, O‘z huzurida yuksak martabaga erishtirilgan zotlar.

Tafsir:

Ushbu oyatda zikr qilingan “saboqchilar” (as-sabiqun) — ya’ni dunyoda yaxshiliklarga, toat-ibodatlarga va solih amallarga shoshilgan, ularni bajarishda o‘zga kishilardan ilgarilab ketgan zotlar — aynan o‘sha kishilar oxiratda ham yuksak darajalarga erishuvchilardir. Ular Alloh taologa eng yaqin bo‘lgan, Uning huzurida oliy martabaga sazovor bo‘lgan bandalardir. Bu yaqinlik makon jihatidan emas, balki ma’naviy daraja, sharaf va Allohning rahmatiga to‘liq erishish ma’nosidadir. Ular qiyomat kunida eng ulug‘ ne’matlarga, jannatning oliy darajalariga kiruvchi, Allohning jamoliga nazar solish sharafiga muyassar bo‘lgan zotlardir. Bu martaba ularning dunyodagi ixlosli amallari, sabr-qanoatlari va Alloh yo‘lidagi sa’y-harakatlarining bevosita natijasidir.

Foydalar:

• Bu oyat mo‘minlarga ulkan umid va rag‘bat bag‘ishlaydi: kimki dunyoda yaxshiliklarga shoshilsa, xayrli ishlarda peshqadam bo‘lsa, Alloh uni oxiratda O‘ziga yaqin qiladi va eng oliy darajalarga ko‘taradi.
• Allohning “muqarrabun” deya atagan bandalari — bu Uning huzurida eng aziz va hurmatli kishilardir. Bu esa insonni solih amallarga, yaxshilikka intilishga undaydi.
• Oyatdan ma’lum bo‘ladiki, haqiqiy baxt-saodat va yuksaklik dunyo mol-mulki yoki mansabda emas, balki Allohga yaqinlikda va Uning roziligini topishdadir.
• Musulmon kishi har doim yaxshiliklarda birinchi bo‘lishga harakat qilishi, birodarlarini ham shu yo‘lga chorlashi lozim. Bu esa jamiyatda ezgulik, saxovat va hamjihatlikni kuchaytiradi.