Hashr surasi — Oyat 19

Kalimalarning maʼnolari:

• Nasu Alloh: Allohning haqini, Uning buyruqlarini va bandalik vazifalarini unutdilar.
• Fa ansahum anfusahum: Alloh ularni o‘z nafslarining haqini, ya’ni o‘zlari uchun foydali bo‘ladigan yaxshi amallarni qilishdan g‘aflatda qoldirdi.
• Fosiqun: Allohning itoatidan chiqqan, Uning amriga bo‘ysunmaydigan kimsalar.

Tafsir:

Ey mo‘minlar! Sizlar ham o‘zlaridan oldin o‘tgan, Allohning buyruqlarini tark etib, Uning haqini unutgan kimsalarga o‘xshamang. Ular Allohni unutdilar, ya’ni Unga bo‘lgan ibodatni, Uning amrlariga itoat qilishni tark etdilar. Buning natijasida Alloh ham ularni o‘z nafsilarining manfaatlarini unutishga duchor qildi — ular o‘zlarini do‘zax azobidan qutqaradigan yaxshi amallarni qilmay qo‘ydilar. Ular o‘z nafsilariga zulm qildilar, chunki ular uchun eng foydali bo‘lgan narsani — imon va solih amallarni tark etdilar. Ana o‘sha kimsalar, Allohning itoatidan chiqqan, Uning chegaralarini buzgan haqiqiy fosiqlardir. Ular gunoh va ma’siyatda haddan oshganlardir.

Foydalar:

1. Allohni zikr qilish va Unga itoat qilish insonning o‘z nafsiga bo‘lgan hurmatini oshiradi, chunki Allohni eslash insonni yaxshilikka yetaklaydi.
2. Allohni unutish — bu nafaqat Uning haqini tark etish, balki insonning o‘ziga bo‘lgan e’tiborini yo‘qotishiga sabab bo‘ladi. Kim Allohni unutsa, o‘zining eng muhim manfaatlarini ham unutadi.
3. Bu oyat musulmonni doimiy ravishda o‘z holatini tekshirishga, Alloh bilan aloqasini mustahkamlashga undaydi. Kim o‘z nafsini bilsa va uning ehtiyojlarini tushunsa, u Rabbini ham biladi va Unga yaqinlashadi.
4. Fosiqlik — bu Allohning itoatidan chiqishning natijasidir. Mo‘min kishi doimo Allohning amrlariga bog‘lanib, Uning roziligini izlash bilan hayot kechirishi kerak.