انعام سۈرىسى — ئايەت 1

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• ئەلھەمدۇ لىللاھ: بارلىق ماختاش، شۈكۈر ۋە مەدھىيە پەقەت ئاللاھ تائالاغا خاستۇر.
• خەلەقە: يارىتىش، يوقتىن بار قىلىش.
• ئەسسەماۋات: ئاسمانلار.
• ئەلئەرد: زېمىن.
• ئەززۇلۇمات: زۇلمەتلەر، قاراڭغۇلۇقلار.
• ئەننۇر: نۇر، يورۇقلۇق.
• يەئدىلۇن: تەڭ قىلىدۇ، شېرىك كەلتۈرىدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بارلىق ماختاش، مەدھىيە ۋە شۈكۈر ئاللاھ تائالاغا خاستۇر. ئۇ ئۆزىنىڭ مۇكەممەل سۈپەتلىرى ۋە بۈيۈك نېئمەتلىرى بىلەن ماختاشقا لايىقتۇر. ئۇ ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ئىلگىرىكى ھېچقانداق ئۈلگىسىز يارىتىپ، ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى ھەممە نەرسىلەرنى بار قىلغان زاتتۇر. ئاللاھ تائالا قاراڭغۇلۇق ۋە يورۇقلۇقنىمۇ يارىتىپ، كېچە بىلەن كۈندۈزنى بىر-بىرىگە ئالماشتۇرۇپ تۇرىدۇ. كېچە قاراڭغۇلۇق بولسا، كۈندۈز يورۇقلۇق بولىدۇ. بۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھ تائالانىڭ ئۇلۇغلۇقىغا ۋە يالغۇز ئۇنىڭلا ئىبادەتكە لايىق ئىكەنلىكىگە دەلىلدۇر. شۇنداق ئوچۇق دەلىللەر بولسىمۇ، كاپىرلار يەنىلا ئاللاھقا باشقىلارنى تەڭ قىلىپ، ئۇنىڭغا شېرىك كەلتۈرىدۇ. ئۇلار ئاللاھنى قويۇپ، ئۆزلىرى ياساپ ئالغان بۇتلىرىنى ۋە باشقا مەخلۇقلارنى ئۇنىڭغا تەڭ قىلىدۇ. بۇ ئايەتتە يەنە شۇنى كۆرسىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا قاراڭغۇلۇقنى كۆپلۈك شەكىلدە، يورۇقلۇقنى بولسا بىرلىك شەكىلدە تىلغا ئالغان. بۇنىڭ ھېكمىتى شۇكى، ھەقىقەت بىر بولۇپ، ئۇ يورۇقلۇقتۇر؛ باتىل بولسا كۆپ بولۇپ، ئۇ قاراڭغۇلۇقتۇر. ئىمان يورۇقلۇق، كۇفرى قاراڭغۇلۇقتۇر.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا ھەممە نەرسىنىڭ يارىتىغۇچىسى ۋە ئىگىسىدۇر، شۇڭا ھەممە ماختاش ۋە شۈكۈر پەقەت ئۇنىڭغا خاستۇر.
• ئاسمانلار، زېمىن، كېچە-كۈندۈز ۋە قاراڭغۇلۇق-يورۇقلۇقنىڭ يارىتىلىشى ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ ۋە بىرلىكىنىڭ روشەن دەلىلىدۇر.
• ئاللاھ تائالا بىزگە كېچە-كۈندۈزنى ئالماشتۇرۇپ بېرىش ئارقىلىق رىزىق، ئارام ۋە ياشاش ئۈچۈن شەرت-شارائىت يارىتىپ بەردى. بۇ ئۇنىڭ بىزگە بولغان مېھرىبانلىقى ۋە رەھىمدىللىكىنىڭ ئىپادىسىدۇر.
• ئىمان يورۇقلۇق، كۇفرى قاراڭغۇلۇقتۇر. شۇڭا يورۇقلۇق يولىنى تۇتۇش، قاراڭغۇلۇقتىن يىراق بولۇش ھەر بىر مۇسۇلماننىڭ بۇرچىدۇر.
• ئاللاھنىڭ بۇنچە ئوچۇق دەلىللىرىگە قارىماي، ئۇنىڭغا شېرىك كەلتۈرۈش ۋە باشقىلارنى تەڭ قىلىش ئەڭ چوڭ زۇلۇمدۇر. بۇ ئايەت بىزنى توغرا ئېتىقادقا ۋە يالغۇز ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشقا چاقىرىدۇ.