Sure En'âm — Ayet 1

Kelime Anlamları:

• El-hamdü lillâh: Her türlü övgü, şükür ve senâ Allah'a mahsustur.
• Haleka: Yaratmak, yoktan var etmek, örneksiz olarak inşa etmek.
• Zulümât: Karanlıklar (çoğul olarak gelmesi, küfür ve sapkınlık yollarının çokluğuna işarettir).
• Nûr: Aydınlık, ışık (tekil gelmesi, hakikat ve iman yolunun tek oluşunadır).
• Ya'dilûn: Eşit tutarlar, denk sayarlar, ortak koşarlar.

Tefsir:

Hamd, övgü ve şükür; bütün kemal sıfatlarını kendinde toplayan, görünen ve görünmeyen, dinî ve dünyevî bütün nimetleri bahşeden Allah'a mahsustur. O, gökleri ve yeri yoktan var etmiş, hiçbir örneği olmadan onları inşa etmiştir. Geceyi ve gündüzü birbiri ardınca getirerek karanlıkları ve aydınlığı yaratmıştır. Bu kâinat, O'nun kudretinin, hikmetinin ve azametinin en büyük şahididir.

Ey insan! Şu uçsuz bucaksız gökyüzüne, üzerinde yaşadığın şu muhteşem dünyaya bir bak; her şey O'nun eseridir. Gecenin karanlığı ile gündüzün aydınlığı, O'nun emriyle birbiri ardınca gelir. Bu düzen, bu intizam, bu mükemmellik; kendiliğinden olamaz. Bunları yaratan, tek ve eşsiz olan Allah'tır. O halde hamd, övgü ve ibadet; yalnızca O'na layıktır. O'ndan başkasına kulluk etmek, O'na ortak koşmak, akıl ve vicdanla bağdaşmayan büyük bir haksızlıktır.

Ne var ki, bütün bu apaçık delillere rağmen, kâfirler; O'na eş koşuyorlar. Putları, heykelleri, birtakım varlıkları Allah'a denk tutuyorlar. Hâlbuki bu deliller o kadar açıktır ki, gözünü kapamayan herkes gerçeği görür. Karanlıkların çokluğu, sapkınlık yollarının çeşitliliğini; aydınlığın tek oluşu ise hakikat yolunun biricikliğini gösterir. Tıpkı bunun gibi, küfür ve şirk yolları çoktur; fakat iman ve tevhid yolu tektir.

Sevgili Müslüman! Bu âyet bize, Allah'ı tanımanın ve O'na hamd etmenin ne kadar büyük bir şeref olduğunu öğretiyor. Her sabah güneşin doğuşunda, her gece yıldızların parlayışında, her nefes alışımızda O'nun nimetlerini görüyoruz. Öyleyse dilimizle, kalbimizle ve hâlimizle O'na şükredelim. O'nu birleyelim, O'na hiçbir şeyi ortak koşmayalım. Çünkü O, bize şah damarımızdan daha yakındır ve O'nun rahmeti her şeyi kuşatmıştır. Ne mutlu O'nu tanıyıp hamd edenlere!