Аль-Анам сүресі — Аят 1

1. Сөздердің мағынасы:

• الْحَمْدُ: мақтау, алғыс — барлық мақтау мен алғыс тек Аллаһқа тән.
• خَلَقَ: жаратты, жоқтан бар етті.
• السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ: аспандар мен жер — бұл екеуі жаратылыстың ең ұлы нәрселері ретінде аталады.
• الظُّلُمَاتِ: түнектер, қараңғылықтар — көптік түрде келген.
• النُّورَ: нұр, жарық — жекеше түрде келген.
• يَعْدِلُونَ: теңестіреді, тең қояды — яғни Аллаһқа басқаны серік етеді.

1. Аяттың тәпсірі:

Барлық мақтау, алғыс және асқақтату Аллаһ тағалаға ғана тән. Ол — кемелдік сипаттарының барлығымен сипатталған, көрінетін және жасырын, діни және дүниелік нығметтердің иесі. Ол аспандар мен жерді бұрын ешбір үлгісіз жоқтан жаратты. Бұл екеуін атау арқылы жаратылыстың ең ұлы нәрселеріне назар аудартылды. Сондай-ақ Ол түнектер мен нұрды жаратты — түн мен күндіздің бірінен соң бірі алмасып тұруы арқылы қараңғылық пен жарық пайда болады. Кейбір тәпсіршілер бұны күпірлік пен иманға да байланыстырады: түнектер — күпірліктің көптігін, ал нұр — иманның бірлігін білдіреді. Түнектердің көптік түрде, нұрдың жекеше түрде келуі осыған ишара. Осының бәрі Аллаһ тағаланың ұлылығына, жалғыз Оған ғана құлшылық етуге лайықты екендігіне айқын дәлел. Осы айқындылыққа қарамастан, күпірлік еткендер Раббыларына басқа нәрселерді теңестіріп, Оған серік қосады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Барлық мақтау мен алғыс тек Аллаһқа тән екендігін мойындау — иманның негізі.
• Аспандар мен жердің, түн мен күндіздің жаратылуы Аллаһтың құдіретінің айқын дәлелі.
• Жаратылыстағы тәртіп пен үйлесім адамды Аллаһты тануға жетелейді.
• Иман — біртұтас нұр, ал күпірлік — әртүрлі түнектер; бұл адамға тура жолды таңдаудың маңыздылығын көрсетеді.
• Осындай айқын дәлелдерге қарамастан серік қосу — үлкен адасушылық екендігін ұғындырады.
• Аят адамды Аллаһқа шүкіршілік етуге, Оны жалғыз деп білуге және Оған ешкімді теңестірмеуге шақырады.