سوره انعام — آیه 121

معانی واژگان:

• لَفِسْقٌ: قطعاً خروج از طاعت خداوند و نافرمانی.
• لَيُوحُونَ: قطعاً وسوسه میکنند و القا مینمایند.
• أَوْلِيَائِهِمْ: دوستان و پیروانشان از مشرکان.

تفسیر آیه:

ای مسلمانان! از ذبیحهای که نام خداوند هنگام ذبح بر آن برده نشده است، نخورید؛ چه بر آن نام غیر خدا برده شده باشد (مانند ذبح برای بتها و جن) و چه اصلاً نامی بر آن ذکر نشده باشد (مانند حیوانات مرده و خفهشده). به راستی که خوردن از چنین گوشتی، خروج از طاعت خداوند و گناهی آشکار است.

شیاطین جن، وسوسههای خود را به دوستانشان از شیاطین انس القا میکنند تا با شما به مجادله برخیزند و شبهههایی در این زمینه مطرح سازند. آنها میگویند: «چرا از حیوانی که خداوند آن را کشته است (مرده) نمیخورید، اما از حیوانی که خودتان ذبح میکنید میخورید؟!» این سخن، جدالی باطل و فریبکارانه است.

اگر شما مسلمانان در این شبهات از آنان اطاعت کنید و خوردن مردار و آنچه نام خدا بر آن ذکر نشده را حلال بشمارید، در حقیقت مانند آنان مشرک شدهاید؛ زیرا کسی که چیزی را که خدا حرام کرده حلال بداند یا چیزی را که خدا حلال کرده حرام بداند، در حقیقت در برابر حکم خداوند، از غیر او پیروی کرده است.

فواید و پیامهای آیه:

1. اهمیت ذکر نام خدا در ذبح: این آیه نشان میدهد که ذکر نام خداوند هنگام ذبح، تنها یک عادت نیست، بلکه عبادتی است که حیوان را از حالت مردار بودن خارج کرده و خوردن آن را حلال میسازد. این عمل، مسلمان را در تمام لحظات زندگی، حتی هنگام خوردن، به یاد خداوند میاندازد.
2. هوشیاری در برابر وسوسههای شیطانی: شیطان همواره از طریق یارانش از انسانها، شبهات و تردیدهایی در احکام الهی ایجاد میکند. مؤمن باید هوشیار باشد و با علم و آگاهی، پاسخگوی این شبهات باشد و فریب ظاهر فریبنده آنها را نخورد.
3. اطاعت از خداوند، ملاک حق و باطل: این آیه به زیبایی بیان میکند که معیار حلال و حرام، تنها خواست و فرمان خداوند است، نه استدلالهای بشری و نه عادتها و سنتهای غلط. کسی که در احکام الهی از غیر خدا پیروی کند، در حقیقت به شرک آلوده شده است.
4. حفظ هویت اسلامی: رعایت آداب ذبح اسلامی، نشانه هویت و استقلال مسلمانان است و آنان را از پیروی کورکورانه از فرهنگها و رسوم دیگران بازمیدارد. این آیه مسلمانان را به استواری بر اصول دینی خود دعوت میکند.