Аль-Анам сүрөсү — Аят 121

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ – үстүнө Аллахтын ысымы айтылбаган (башкалардын аты аталган же такыр айтылбаган) мал.
• لَفِسْقٌ – сөзсүз түрдө күнөө, Аллахка баш ийүүдөн чыгуу.
• يُوحُونَ – жашыруун түрдө шыбырап, ой салып, күмөн жаратышат.
• أَوْلِيَائِهِمْ – аларга жакын болгон, алардын жолун жолдогон адамдар.
• لِيُجَادِلُوكُمْ – силер менен талашып-тартышып, күмөн салыш үчүн.
• مُشْرِكُونَ – Аллахка шерик кошуучулар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, ыймандуу адамдар! Үстүнө Аллахтын ысымы айтылбай союлган малдын этин жебегиле. Бул – өлүк өлгөн мал, муунтуп өлтүрүлгөн, уруп өлтүрүлгөн же Аллахтан башканын аты аталып союлган мал болушу мүмкүн. Мындай этти жеш – Аллахтын буйругуна каршы чыгуу, күнөө иш. Чындыгында, бул иш ачык эле күнөө жана Аллахка баш ийбөөчүлүк.

Ал эми шайтандар өздөрүнүн жакын досторуна – каапырларга жана ыймансыздарга – жашыруун түрдө ой салып, аларга ар кандай күмөндөрдү, шылтоолорду үйрөтүшөт. Алар силер менен талашып-тартышуу үчүн: «Силер өзүңөр өлтүргөн малды жеп, ал эми Аллах өлтүргөн малды (өлүк малды) жебейсиңерби?» – деп күмөн салышат. Эгерде силер алардын ушул сыяктуу шылтоолоруна ишенип, өлүк малды жегенге уруксат берсеңер, анда силер да алар сыяктуу эле Аллахка шерик кошкон болосуңар. Анткени Аллахтын арам кылганын адал кылуу – Ага шерик кошуунун белгиси.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын буйруктарына моюн сунуу – Аллах арам кылган нерселерден алыс болуу ыймандын бекемдигин көрсөтөт. Бул аят аркылуу ар бир мусулман өз тамагынын адал-арамына көңүл бурушу керектигин түшүнөбүз.
• Шайтандын амалдарын таануу – шайтан ар дайым күмөн жана шылтоо аркылуу адамды адаштырууга аракет кылат. Бул аят бизди ага каршы турууга, илим жана ыйман менен коргонууга чакырат.
• Ыймандуулардын биримдиги – аят мусулмандарды Аллахтын өкүмдөрүнө бекем карманып, бири-бирине туура кеңеш берүүгө үндөйт.
• Исламдын жеңилдиги жана тактыгы – Аллах бизге эмне адал, эмне арам экенин так белгилеп берген. Бул – Аллахтын ырайымы, анткени адам өзүнүн акылына гана таянса, адашып кетиши мүмкүн.
• Аллахка шерик кошуудан сактануу – аят Аллахтын арам кылганын адал кылуу же тескерисинче кылуу чоң күнөө экенин эскертет. Бул бизди Аллахтын чегинде турууга, Анын өкүмдөрүнө ыраазы болууга үйрөтөт.

Ушул аят аркылуу биз Аллахтын буйруктарына моюн сунуу, шайтандын азгырыктарынан сактануу жана ыймандуулуктун даражасын бийик кармоо сыяктуу баалуу сабактарды алабыз. Ислам – бул так, түшүнүктүү жана ырайымдуу дин. Андыктан анын өкүмдөрүн сүйүү менен кабыл алып, жашообузду ошого ылайык куруу – биздин милдетибиз.