An'om surasi — Oyat 122

Kalimalarning ma'nolari:

• Maytan: Imon va hidoyatdan mahrum bo‘lgan, qalbida iymon nuri bo‘lmagan kishi.
• Ahyawnah: Unga imon va hidoyat berib, qalbini tiriltirdik.
• Nur: Iymon, ilm va to‘g‘ri yo‘l — bu nur insonga haq bilan botilni ajratish imkonini beradi.
• Zulumot: Kufr, jaholat va gunoh qorong‘uliklari.
• Zuyyina: Yomon amallar kofirlarga chiroyli ko‘rsatildi.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda mo‘min va kofirning holatini yorqin misol bilan bayon qilmoqda. Avval kufr va jaholatda "o‘lik" bo‘lgan inson — ya’ni qalbi iymondan mahrum, haqiqatdan yuz o‘girgan, adashgan holda yurgan kishi — Alloh uni iymon nuri bilan tiriltirdi. Unga ilm, hidoyat va to‘g‘ri yo‘l berdi. Endi u o‘sha nur bilan odamlar orasida yuradi, haqni botildan, yaxshini yomondan ajrata oladi. Uning qalbida iymon chirog‘i yonadi va shu nur orqali o‘z yo‘lini aniq ko‘radi.

Endi bu insonni o‘sha kufr zulmatlari ichida qolgan, undan chiqish yo‘lini topolmayotgan kishi bilan solishtirib bo‘ladimi? Yo‘q, aslo! Chunki kofirning ahvoli — qorong‘u zulmatlar ichida qolib, hech qanday chiqish yo‘lini topa olmayotgan odamga o‘xshaydi. Uning atrofida faqat jaholat, shubha va gunohlar o‘rab olgan. U haqiqatni ko‘ra olmaydi, chunki uning qalbida iymon nuri yo‘q.

Alloh taolo xuddi shuningdek, kofirlarga ularning yomon amallarini chiroyli ko‘rsatib qo‘ygan. Ular o‘z qilgan ishlarini — shirk, gunoh, jaholat va botil amallarni — yaxshi deb o‘ylaydilar. Bu ularning o‘zlarini aldayotganliklaridir. Ammo oxiratda ular qilgan amallarining jazoni olishlari muqarrardir.

Foydalar:

1. Iymon — haqiqiy hayotdir. Iymonsiz inson garchi jismonan tirik bo‘lsa ham, ma’naviy jihatdan o‘likdir. Iymon qalbni tiriltiradi, unga ma’no va maqsad bag‘ishlaydi.
2. Iymon — nurdir. Bu nur insonga hayot yo‘lida to‘g‘ri qaror qilishga, haqni botildan ajratishga yordam beradi. Iymonsiz inson esa zulmatlarda qoladi va adashadi.
3. Kofirlarning yomon amallarni yaxshi deb bilishlari — ularning o‘zlarini aldashlaridir. Bu hol insonni ogohlantiradi: har bir inson o‘z amallarini Allohning mezoniga solib tekshirishi kerak, nafsiy istaklariga emas.
4. Bu oyat mo‘minda shukr tuyg‘usini uyg‘otadi — Alloh bizni iymon nuri bilan tiriltirgani, zulmatlardan chiqarib, to‘g‘ri yo‘lga boshlagani uchun Unga cheksiz hamdlar bo‘lsin.