ซูเราะฮฺ อัล-อันอาม — อายะฮฺ 76

ความหมายของคำศัพท์ที่ต้องอธิบาย:

• جَنَّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ หมายถึง กลางคืนปกคลุมและมืดมิด
• أَفَلَ หมายถึง ดวงดาวลับหายไป (ตกไป)
• الْآفِلِينَ หมายถึง สิ่งที่ลับหายไป ไม่คงอยู่ถาวร

คำอธิบายความหมายของอายะฮ์:

เมื่อกลางคืนปกคลุมและความมืดทึบแผ่เข้ามา ท่านนบีอิบรอฮีม อะลัยฮิสสลาม ได้มองเห็นดาวดวงหนึ่ง จึงกล่าวขึ้นว่า "นี่คือพระเจ้าของฉัน" — ทั้งนี้มิได้หมายความว่าท่านเชื่อเช่นนั้นจริง ๆ หากแต่เป็นกลวิธีในการโต้แย้งกับกลุ่มชนของท่าน ซึ่งเป็นผู้ที่บูชาดวงดาวและเทวรูปต่าง ๆ ท่านต้องการให้พวกเขาได้ใช้สติปัญญาไตร่ตรองด้วยตนเอง

เมื่อดาวดวงนั้นลับหายไปในยามรุ่งเช้า ท่านจึงกล่าวว่า "ฉันไม่รักสิ่งที่ลับหายไป" กล่าวคือ หากสิ่งที่พวกเขาบูชานั้นเป็นพระเจ้าที่แท้จริง พระองค์ย่อมไม่หายไปหรือเปลี่ยนแปลง พระเจ้าที่แท้จริงต้องดำรงอยู่ตลอดกาล ไม่มีวันสูญสลาย ไม่เหมือนกับดวงดาวที่ขึ้นแล้วตก ลับแล้วกลับมา

การกล่าวเช่นนี้ของท่านอิบรอฮีมเป็นการใช้เหตุผลอันแยบยลเพื่อชี้ให้เห็นถึงความไร้สาระของการบูชาสิ่งที่ไม่เที่ยงแท้ และเป็นการปูทางสู่การยอมรับพระเจ้าองค์เดียวที่ทรงดำรงอยู่ชั่วนิรันดร์

บทเรียนและข้อคิดที่ได้รับ:

1. การใช้สติปัญญาและเหตุผลในการพิสูจน์ความจริงเป็นหนทางที่อิสลามส่งเสริม โดยเฉพาะในการโต้แย้งกับผู้ที่หลงผิด
2. พระเจ้าที่แท้จริงต้องเป็นผู้ที่ทรงดำรงอยู่ตลอดกาล ไม่เปลี่ยนแปลง ไม่เสื่อมสลาย ไม่เหมือนกับสิ่งที่ถูกสร้างขึ้น
3. การเรียกร้องสู่ความจริงต้องอาศัยความฉลาดและวิธีการที่เหมาะสมกับแต่ละกลุ่มชน เพื่อให้พวกเขาสามารถเข้าถึงความจริงได้ด้วยตนเอง
4. ความรักที่แท้จริงต่อพระเจ้าคือการที่พระองค์ทรงอยู่กับเราตลอดเวลา ไม่เคยละทิ้งเรา ไม่เหมือนกับสิ่งอื่นที่จากไปเมื่อถึงเวลา