انعام سۈرىسى — ئايەت 80

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• وَحَاجَّهُ: ئۇنىڭ بىلەن مۇنازىرە قىلدى، تالاشتى.
• أَتُحَاجُّونِّي: مېنىڭ بىلەن تالاشامسىلەر؟ مېنىڭ بىلەن مۇنازىرە قىلامسىلەر؟
• هَدَانِ: مېنى ھىدايەت قىلدى، توغرا يولغا باشلىدى.
• وَسِعَ رَبِّي كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا: پەرۋەردىگارىمنىڭ ئىلمى ھەممە نەرسىنى قاپلىدى، ھەممە ئىش ئۇنىڭ ئىلمىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام قەۋمىگە ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى، يەنى تەۋھىدنى ئېلان قىلغاندا، ئۇنىڭ قەۋمى ئۇنىڭ بىلەن تالاش-تارتىش قىلىشتى ۋە ئۇنى بۇتلىرى بىلەن قورقۇتۇشقا ئۇرۇنۇشتى. شۇ چاغدا ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئۇلارغا: «سىلەر مېنى ئاللاھنى بىرلەپ ئىبادەت قىلىشىم توغرىسىدا تالاشامسىلەرمۇ؟ ھالبۇكى پەرۋەردىگارىم مېنى شۇ تەۋھىدكە ھىدايەت قىلغان، مەن ھەقىقەتنى بىلىمەن. سىلەر مېنى ئۆزۈڭلار شېرىك كەلتۈرۈۋاتقان بۇتلىرىڭلار بىلەن قورقۇتامسىلەر؟ مەن ئۇلارنىڭ زىيان يەتكۈزەلەيدىغانلىقىدىن قورقمايمەن، چۈنكى ئۇلار ھېچقانداق زىيان-پايدا يەتكۈزۈشكە قادىر ئەمەس. پەقەت پەرۋەردىگارىم بىرەر ئىشنى ئىرادە قىلسا، ئاندىن شۇ ئىش بولىدۇ. پەرۋەردىگارىمنىڭ ئىلمى ھەممە نەرسىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان، ئاسمان-زېمىندىكى ھېچقانداق نەرسە ئۇنىڭ ئىلمىدىن سىرت قالمايدۇ. ئەي قەۋمىم! سىلەر ئويلىنىپ، ئەقلىڭلارنى ئىشلىتىپ، ئۆزۈڭلارنىڭ كۇفرى ۋە شېرىككە چۆمۈلۈپ قالغانلىقىنى كۆرمەمسىلەر؟ ئاللاھنى بىرلەپ ئىبادەت قىلىشقا، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسىنى شېرىك كەلتۈرمەسلىككە تەۋبە قىلمايسىلەرمۇ؟» دېدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقىي مۆئمىن ئاللاھتىن باشقا ھېچ نەرسىدىن قورقمايدۇ، چۈنكى بارلىق ئىش ئاللاھنىڭ ئىرادىسى ۋە ئىلمى بىلەن بولىدۇ. ئاللاھنىڭ ئىلمى ھەممە نەرسىنى قاپلىغان، ئۇ ھەممە ئىشنى بىلىدۇ. شۇڭا ئەقىللىق ئادەم ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى تونۇپ، ئۇنىڭغا يۆنەلۈشى، شېرىكتىن يىراق تۇرۇشى كېرەك. ئاللاھ بىزنى ھەقىقەتنى چۈشىنىپ، توغرا يولغا مېڭىشىمىزغا تەۋپىق بەرسۇن.