Аль-Джумуа сүрәсе — Аять 5

Сүзләрнең мәгънәләре:

• حُمِّلُوا التَّوْرَاةَ — аларга Тәүрат йөкләнде, ягъни аны укырга һәм андагы күрсәтмәләр буенча гамәл кылырга боерык бирелде.
• لَمْ يَحْمِلُوهَا — алар аны йөртмәделәр, ягъни аның белән гамәл кылмадылар, эчтәлегенә иярмәделәр.
• الْحِمَارِ — ишәк.
• أَسْفَارًا — зур китаплар, Тәүрат җәвергеләре.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә бу аятьтә Тәүрат йөкләнгән яһүдләрнең хәлен гыйбрәтле мисал белән бәян итә. Аларга Тәүрат бирелде, аны укырга, андагы хөкемнәрне үтәргә һәм аның эчендәге пәйгамбәрләрнең сыйфатларына, шул исәптән Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләмнең киләчәгенә ышану боерык ителде. Ләкин алар бу йөкне үтәмәделәр — Тәүрат белән гамәл кылмадылар, аның күрсәтмәләренә иярмәделәр һәм соңгы пәйгамбәргә иман китермәделәр.

Аларның мисалы — аркасына зур-зур китаплар төягән ишәкнең мисалы кебек. Ишәк китапларны йөртә, ләкин аларның эчтәлегеннән һичнәрсә аңламый, алардан файдаланмый. Шулай ук бу яһүдләр дә Тәүратны укыйлар, ләкин аның мәгънәсенә төшенмиләр һәм аның белән гамәл кылмыйлар. Алар өчен Тәүрат йөртү — авыр йөк кенә булып кала.

Аллаһы Тәгалә: "Аллаһы аятьләрен ялганга санаган кешеләрнең мисалы нинди ямандыр!" — дип әйтә. Бу аятьләрне ялганга санаулары сәбәпле, алар үзләренә золым кылдылар, чөнки алар хакны белә торып кире кактылар. Ә Аллаһы Тәгалә үз чикләреннән чыгып, золым кылучы кешеләрне туры юлга күндерми, чөнки аларның йөрәкләре хакны кабул итүдән баш тарта.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Белем алу — үзе генә җитәрлек түгел; белемнең кыйммәте аның белән гамәл кылуда. Белем алып та гамәл кылмау — ишәкнең китап йөртүе кебек файдасыз эш.
• Китап укып, ә аның эчтәлеген аңламау яки аңлап та үтәмәү — кешене хайван дәрәҗәсенә төшерә.
• Белем бирелгән кешеләргә аның өчен зур җаваплылык йөкләнә; алар белемнәре белән гамәл кылмасалар, алар өчен бу — авыр хөҗҗәт һәм шелтә сәбәбе булачак.
• Хакны белә торып кире кагу — золымның иң олысы, һәм Аллаһы Тәгалә мондый кешеләрне туры юлга күндерми.
• Белемнең иң югары максаты — Аллаһыга итагать итү һәм Аның рәсүленә иярү; кем моны эшләми, ул белеменнән файда алмый.