Sure Cum'a — Ayet 5

Kelime Anlamları:

• Hummiletü’t-Tevrâte: Tevrat’ı yüklenenler, yani onu okuyup içindekilerle amel etmekle görevlendirilenler.
• Lem yahmilûhâ: Onu taşımadılar, yani içindeki hükümlerle amel etmediler.
• Esfâr: Kitaplar, büyük kitaplar (Tevrat’ın bölümleri veya kitapları).
• Bî’se: Ne kötüdür, ne çirkindir.

Tefsir:

Yüce Allah bu âyet-i kerîmede, kendilerine Tevrat verilen ve onunla amel etmekle yükümlü tutulan Yahudilerin durumunu nefis bir benzetmeyle gözler önüne sermektedir. Onlar Tevrat’ı okudular, ezberlediler, lafzını taşıdılar; fakat içindeki emir ve yasaklara, özellikle de son Peygamber Hz. Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem)’in geleceğini müjdeleyen ayetlere iman etmediler ve onunla amel etmediler. İşte böyle bir kimsenin hali, sırtında kocaman kitaplar taşıyan ama o kitapların ne anlattığından habersiz olan eşeğin haline benzer. Eşek, sırtındaki yükün kıymetini bilmez; o yük ona sadece ağırlık ve yorgunluk verir. Bu benzetme, ilmiyle amel etmeyen, hakikati kavrayıp onu hayatına geçirmeyen herkes için ibret verici bir ders niteliğindedir.

Allah Teâlâ bu benzetmenin ardından, Allah’ın ayetlerini yalanlayan bu topluluğun misalinin ne kadar çirkin olduğunu bildirmektedir. Onlar, kendilerine verilen ilmi ve kitabı hafife aldılar, onu tahrif ettiler ve hakikati inkâr ettiler. Bu yüzden de zalimlerden oldular. Âyetin sonunda ise Yüce Allah, kendi nefislerine zulmeden, haddi aşan ve ayetlerini yalanlayan bu topluluğu hidayete erdirmeyeceğini beyan buyurmaktadır. Bu, onların inadı ve kötü tercihleri sebebiyle hakikatten uzaklaştıklarını gösteren ciddi bir uyarıdır.

Davet ve İbret Yönü:

Ey Müslüman! Bu âyet-i kerîme, ilmin ve kitabın sadece taşınmasıyla yetinilmemesi gerektiğini, asıl olanın onunla amel etmek olduğunu bizlere öğretmektedir. Kur’an-ı Kerim’i okuyan, ezberleyen ama onun emirlerini hayatına tatbik etmeyen kimse, Yahudilerin durumuna düşmekten kendini koruyamaz. Rabbimiz bizleri, ilmiyle âmil olan, okuduğunu yaşayan ve Kur’an’ı hayatının rehberi edinen kullarından eylesin. Unutmayalım ki ilim, ancak onunla amel edildiğinde değer kazanır; aksi halde sahibine yük olmaktan başka bir işe yaramaz. Allah’ın hidayetine talip olalım, O’nun kitabına sımsıkı sarılalım ve zalimlerin akıbetinden sakınalım.