سوره ملک — آیه 15

معانی کلمات:

• ذَلُولًا: رام و نرم، هموار و آماده برای بهرهبرداری.
• مَنَاكِبِهَا: شانهها و پهلوهای زمین؛ یعنی اطراف، نواحی و جوانب آن.

تفسیر آیه:

خداوندِ یگانه، آن ذاتی است که زمین را برای شما رام و نرم قرار داد؛ به گونهای که بر روی آن آرام میگیرید، در آن سکونت میکنید و به آسانی بر آن رفتوآمد دارید. پس در اطراف و جوانب زمین حرکت کنید و برای تأمین معاش خود تلاش نمایید و از روزیِ حلالی که خداوند برای شما در آن آفریده و از دل آن بیرون میآورد، بخورید. این فرمان، هم اجازهای برای بهرهبرداری از نعمتهای زمین است و هم دعوتی به تلاش و کار. و بدانید که بازگشتِ نهاییِ همه شما تنها به سوی اوست؛ پس از مرگ، از قبرها برانگیخته میشوید و در پیشگاه او برای حساب و جزا حاضر خواهید شد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه یادآور نعمت بزرگ خداوند است که زمین را برای زندگی بشر هموار و آماده ساخت؛ نعمتی که اگر نبود، زندگی انسان ناممکن میشد. این یادآوری، شکرگزاری و محبت به خداوند را در دل زنده میکند.
• آیه به ما میآموزد که دین اسلام، دین کار و تلاش است؛ مسلمان نباید بیکار بنشیند، بلکه باید در زمین حرکت کند و از روزی حلال بهره ببرد. عبادت و تلاش برای معاش، هر دو در کنار هم ارزشمندند.
• اشاره به «نشور» (رستاخیز) ما را از دل بستن به دنیا برحذر میدارد و یادآوری میکند که زندگی دنیا مقدمهای برای زندگی جاودان آخرت است؛ پس باید در همین زمینِ رام، کار نیک انجام دهیم و برای بازگشت به سوی او آماده شویم.
• این آیه نشان میدهد که خداوند هم رزاق است و هم مدبّر؛ او هم زمین را آماده کرده و هم روزی را در آن قرار داده است. پس اعتماد به خدا و توکل بر او، همراه با تلاش، رمز موفقیت و آرامش زندگی است.