سوره ملک — آیه 16

معانی کلمات:

• أَمِنتُم: آیا ایمن شدید و خود را در امان دیدید؟
• مَن فِی السَّمَاءِ: کسی که در آسمان است؛ یعنی خداوند متعال که بر فراز آسمانهاست و عرش او بالای همه چیز قرار دارد.
• یَخْسِفَ: فرو بردن و پنهان کردن چیزی در دل زمین.
• تَمُورُ: مضطرب و لرزان شدن، رفت و آمد کردن و موج برداشتن زمین.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه کافران و مشرکان را با لحنی تهدیدآمیز مورد خطاب قرار میدهد و میفرماید: آیا شما از خدایی که بر فراز آسمانهاست و قدرت و سلطنت او همهجا را فراگرفته، ایمن شدهاید که فرمان دهد زمین شما را در خود فرو ببرد و بشکافد، همانگونه که قارون را با تمام ثروتش در دل زمین فرو برد؟ اگر چنین کند، زمین زیر پای شما به لرزه درمیآید و موج برمیدارد و شما را در خود فرو میبرد، بهگونهای که هیچ راه نجاتی برایتان باقی نمیماند. این تهدید برای بیدار کردن غافلان و هشدار به کسانی است که با وجود دیدن نشانههای قدرت الهی، باز هم از او نمیترسند و خود را در امان از عذاب او میدانند. در این آیه، اثبات علوّ و برتری خداوند بر آسمانها نیز نهفته است، آنگونه که شایسته جلال و عظمت اوست، نه مانند پندار مشرکان که برای او جسم یا مکان قائل بودند.

فواید و پیامهای آیه:

1. خداوند متعال بر همه چیز مسلط است و هیچ کس و هیچ قدرتی نمیتواند در برابر اراده او بایستد؛ پس تنها اوست که سزاوار ترس و خشیت است.
2. امنیت و آرامش واقعی تنها در سایه ایمان به خدا و اطاعت از او حاصل میشود و کسی که از خدا نترسد، در معرض عذاب و نابودی قرار دارد.
3. زمین با همه عظمتش، در برابر فرمان خداوند ذلیل و مطیع است و میتواند وسیله عذاب بندگان نافرمان باشد؛ پس نباید به مظاهر مادی و قدرتهای زمینی دل بست.
4. این آیه انسان را به توبه و بازگشت به سوی خدا دعوت میکند و نشان میدهد که درِ رحمت الهی تا زمانی که عذاب نازل نشده، باز است و بندگان میتوانند با ایمان و عمل صالح، خود را از خشم او در امان دارند.