Аль-Мульк сүресі — Аят 15

1. Сөздердің мағынасы:

• ذَلُولًا (залұлән): басып-жүруге, тұруға, еңбек етуге қолайлы, жұмсақ, мойынсұнғыш етілген.
• مَنَاكِبِهَا (манакибиһә): жердің шеттері, түкпір-түкпірі, аймақтары.
• رِزْقِهِ (ризқиһи): Алланың берген нәсібі, ризығы.
• النُّشُورُ (ән-нушур): өлгеннен кейін қайта тірілу, тіршілікке қайта шығу.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта Өзінің шексіз рақымы мен құдіретін танытады. Ол жер бетін адамзат үшін қолайлы, жұмсақ әрі тұруға, жүруге, еңбек етуге ыңғайлы етіп жаратты. Егер жер қатты, тегіс емес немесе тұрақсыз болса, адам онда тұрып та, жүріп те, еңбек етіп те өмір сүре алмас еді. Алланың осы игілігі арқылы адам баласы жердің түкпір-түкпіріне сапар шегіп, кәсіп қылып, нәсібін іздей алады.

Сондықтан Алла адамдарға жердің шет-шетіне, аймақтарына тарап, адал жолмен еңбек етіп, Ол берген ризықтан жеуге рұқсат етті. Бұл — Алланың адамдарға деген мейірімінің бір көрінісі: Ол тек жаратып қана қоймай, өмір сүруге қажеттінің бәрін де дайындап берді. Алайда адам баласы нәсібін іздеп жүріп, өзін жаратқан Раббысын ұмытпауы керек. Өйткені бүкіл жаратылыс, соның ішінде адам да өлгеннен кейін қайта тіріліп, Алланың алдында есеп береді. Қайта тірілу тек Алланың қолында, Оған ғана тәуелді.

Бұл аят адамға дүниеде еңбек ету мен ақыретке дайындықты ұштастыруды үйретеді: жер бетінде жүріп, ризық іздеу — Алланың бұйырған рұқсаты, ал ақыреттегі есеп — әркімнің алдында тұрған сөзсіз шындық.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алла Тағала жерді адамға бағындырып, өмір сүруге қолайлы етіп жаратқаны — Оның шексіз мейірімі мен құдіретінің дәлелі. Бұл бізді Жаратушыға деген махаббат пен шүкіршілікке бастайды.
• Ислам діні еңбек етуге, кәсіп қылып, адал жолмен ризық іздеуге шақырады. Дін тек ғибадатпен шектелмейді, күнделікті өмірде еңбек ету де — Алланың разылығына жетудің бір жолы.
• Жер бетіндегі барлық нәсібіміз — Алланың берген сыйы. Сондықтан әрбір ауыз ас, әрбір тапқан табыс үшін Аллаға шүкір ету керек.
• Дүниеде еңбек етіп жүрсек те, ақыретті ұмытпауымыз керек. Өйткені бәріміз де бір күні Алланың алдына қайтамыз және әрбір ісіміз үшін есеп береміз.
• Бұл аят адамды дүниеқоңыздыққа емес, тепе-теңдікке шақырады: дүниеде еңбек етіп, ақырет үшін де дайындық жасау — нағыз бақытты өмірдің жолы.
• Құран Кәрімнің әрбір аяты адамға пайдалы бағыт-бағдар беріп, оны жақсылыққа, шүкіршілікке және жауапкершілікке жетелейді. Бұл — Құранның адамзатқа деген шексіз рақымының белгісі.