Mulk surasi — Oyat 22

Kalimalarning ma'nolari:

• Mukibban: yuzi bilan yerga qarab, egilib, yiqilgan holda.
• Saviyyan: tik, to'g'ri, egriliksiz.
• Sirotin mustaqim: to'g'ri yo'l, hech qanday egri-bugriligi bo'lmagan ravon yo'l.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda mo'min va kofirning holatini yaqqol misol bilan bayon qilmoqda. Yuzi bilan yerga qarab, yiqilib, qoqilib ketayotgan odam bilan tik yurib, to'g'ri yo'ldan borayotgan odam hech qachon baravar bo'lolmaydi. Yuzi bilan yerga qarab yurgan kishi qayoqqa ketayotganini bilmaydi, har qadamda qoqiladi, yiqiladi va adashadi. Ammo tik yurgan, to'g'ri yo'ldan borayotgan odam esa maqsadiga yetadi, yo'lini aniq ko'radi va xavfsiz tarzda manziliga etib boradi.

Bu misol orqali Alloh taolo kofirni yuzi bilan yerga qarab yurgan odamga, mo'minni esa tik yurib, to'g'ri yo'ldan borayotgan odamga o'xshatadi. Kofir haq yo'ldan adashgan, zulmat ichida qolgan, o'zining oxiratini buzgan kishidir. Uning amallari behuda, yo'li esa halokatga olib boradi. Mo'min esa iymon nuri bilan yo'lini topgan, to'g'ri yo'ldan borayotgan, oxiratda najot topadigan kishidir. Uning yo'li ravon, maqsadi aniq va oxiri jannatdir.

Foydalar:

• Bu oyat insonni doimo to'g'ri yo'lni tanlashga undaydi. Kimki haq yo'ldan yursa, u xuddi tik yurgan odamdek, hayotining har bir qadamida muvaffaqiyatga erishadi.
• Islom dini insonni adashishdan, qoqilishdan va halokatdan saqlaydigan yagona to'g'ri yo'ldir. Bu yo'lga ergashgan kishi dunyo va oxiratda baxt-saodatga erishadi.
• Inson o'z hayotini oqilona tanlashi kerak: yo yuzi bilan yiqilib yuruvchi kabi adashgan va halokatda, yoki tik yuruvchi kabi to'g'ri yo'lda va najotda bo'ladi. Bu tanlov insonning o'z qo'lidadir.
• Qur'on oyatlari inson aqlini ishga solib, haqni botildan ajratishga chorlaydi va har bir insonni o'z qilgan tanlovi uchun mas'ul ekanini eslatadi.