Аль-Мульк сүресі — Аят 22

1. Сөздердің мағынасы:

• مُكِبًّا عَلَىٰ وَجْهِهِ: бетімен жерге қарай құлап, еңкейіп жүруші; яғни тура жолды көре алмай, адасып жүрген адам.
• سَوِيًّا: түзу, кемел, тік тұрған; денесі сау, жолы анық адам.
• صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ: тура жол; ешбір қисықтығы жоқ, анық бағыт.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта иман мен күпірдің айырмашылығын айқын көрсету үшін мысал келтіреді. Бетімен жерге қарап, еңкейіп жүрген адам — ол тура жолды көрмейтін, қайда барарын білмейтін, әр қадамында сүрінетін адам. Ал тік тұрып, анық тура жолмен жүрген адам — ол жолы айқын, көзі ашық, мақсатына сенімді түрде бет алған адам. Осы екеуінің қайсысы тура жолда деп сұрайды Алла. Әрине, тік тұрып тура жолмен жүрген адам тура жолда. Бұл мысал — мүшрік пен мүміннің, күпір мен иманның арасындағы айырмашылықтың бейнесі. Күпірліктегі адам рухани тұрғыдан бетімен жерге қарап, адасу үстінде жүргендей; ал иманды адам тура жолда, анық бағытпен алға ұмтылғандай. Сондықтан иман жолы — адамды туралыққа, айқындыққа және құтылуға бастайтын жалғыз жол.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Иман мен күпірдің айырмашылығы айқын: иман — тура жол, күпір — адасу мен шатасу.
• Алла Тағала адамдарға түсінікті мысалдар арқылы тура жолдың қадірін ұғындырады.
• Тура жолда жүру — адамның рухани және өмірлік бағдарының анықтығын білдіреді.
• Ислам — адамды қараңғылықтан жарыққа, адасудан туралыққа шығаратын жол.
• Бұл аят адамды ойлануға шақырады: қай жолмен жүріп келе жатырмын? Тура жолдамын ба, әлде адасудамын ба?
• Иманды адам әрқашан анық мақсатпен, сеніммен алға ұмтылады; ал имансыз адам өмірдегі бағдарын таба алмай, үнемі сүрініп жүреді.
• Осы аят арқылы адам баласын тура жолға, яғни Исламға шақыру бар; өйткені тек сол жол ғана адамды шынайы бақытқа жеткізеді.