Mulk surasi — Oyat 21

Kalimalarning ma'nolari:

• Ammā – yoki kim? (inkor va tanbeh ma'nosida)
• Yarzuqukum – sizlarni rizqlantiruvchi
• Amsaka – ushlab qolsa, to'xtatib qo'ysa
• Lajjū – davom etdilar, o'jarlik qildilar
• Utuvv – kibr, haddan oshish, bo'yin tovlash
• Nufūr – (haqdan) qochish, yuz o'girish

Tafsir:

Ey insonlar! Alloh taolo sizlarga rizq berishni to'xtatib qo'ysa, o'sha rizqni keltira oladigan boshqa biror zot bormi? Sizlar o'zingizcha topinayotgan yoki umid bog'laganlaringizdan qaysi biri Allohning rizqini ushlab qolganida, uni sizlarga yetkaza oladi? Hech kim! Chunki rizq beruvchi yagona zot – Allohdir. U xohlasa, osmondan yomg'irni to'xtatadi, yerdan ne'matlarni chiqarmay qo'yadi, hech kim buni o'zgartira olmaydi.

Ammo bu ochiq-oydin haqiqatga qaramay, kofirlar o'zlarining kibr-u havolari, o'jarliklari va haqdan yuz o'girishlarida davom etmoqdalar. Ular Allohning birligini, Uning rizq beruvchi ekanini tan olishdan bosh tortadilar, oyatlar ustida tafakkur qilmaydilar va pand-nasihatni qabul qilmaydilar. Bu ularning halokati sababidir.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Rizq faqat Allohning qo'lidadir. U xohlagan paytda beradi, xohlagan paytda to'xtatadi. Shuning uchun bandaning yagona manbai Allohga bo'lgan ishonch va tavakkaldir.
2. Inson o'z rizqini topishda sabr-qanoatli bo'lishi, Allohning taqsimotiga rozi bo'lishi lozim. Chunki U bandasiga eng munosibini beradi.
3. Kibr va o'jarlik insonni haqdan uzoqlashtiradi, uni halokatga yetaklaydi. Haqni qabul qilishda kamtarlik – najot yo'lidir.
4. Allohning ne'matlarini ko'rib, Uning qudratini tan olish – imonning belgisidir. Rizqning kelishi ham, ketishi ham Allohning irodasi bilan bo'ladi.
5. Bu oyat musulmonlarga rizq haqida xavotirlanmaslikni, balki halol mehnat qilib, Allohga suyanishni o'rgatadi. Zero, U va'da qilganki, har bir jonzotning rizqini kafolatlagan.