Аль-Мульк сүрөсү — Аят 8

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• تَكَادُ — "аза калды", "болоруна аз калды" деген мааниде.
• تَمَيَّزُ — "жарылып кетүү", "бөлүнүп кетүү", "тилке-тилке болуп ажыроо" дегенди билдирет.
• الْغَيْظِ — "катуу каар", "ачуу", "ыза" деген мааниде.
• فَوْجٌ — "топ", "таифа", "үйүр" дегенди түшүндүрөт.
• خَزَنَتُهَا — "анын кароолчулары", "көзөмөлчүлөрү" — б.а. тозокту кайтаруучу периштелер.
• نَذِيرٌ — "эскертүүчү", "коркутуучу" — пайгамбар же элчи маанисинде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта тозоктун (жаханнамдын) каардуу абалы сүрөттөлөт. Тозок каапырларга болгон катуу ызасынан улам жарылып, бөлүнүп кетүүгө аз калгандай болот. Ал өзүнө ыргытылган ар бир топту катуу каар менен тосуп алат. Тозоктун кароолчу периштелери аларга сурак берип, жемелей сүйлөшөт: "Силерге дүйнөдө эскертүүчү пайгамбар келип, ушул азаптан коркутпады беле?" — деп сурашат. Бул суроо алардын күнөөсүн мойнуна коюу жана өкүнүч менен уятка калтыруу үчүн берилет. Алар дүйнөдө эскертүү келгенин билишкен, бирок кулак салбай, четке кагышкан. Эми алар ошол эскертүүнү эске салып, өздөрүнүн жоопкерчилигин түшүнүшөт.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахтын адилеттиги: Аллах эч кимди эскертүүсүз жазалабайт. Ар бир адамга дүйнөдө акыйкатты билдирүүчү пайгамбарлар жана эскертүүлөр келген.
• Эскертүүнү кабыл алуунун мааниси: Пайгамбарлардын эскертүүсүн угуп, ага кулак салуу — адамды тозоктун азабынан куткаруучу жол. Бул аят бизди ой жүгүртүүгө, эскертүүлөрдү жеңил ойлобой кабыл алууга чакырат.
• Тозоктон коркуу жана жакшылыкка умтулуу: Тозоктун каардуулугун эстөө — адамды күнөөдөн тыйып, жакшылык иштерге түрткү берет. Аллахтын азабынан коркуу — ыймандын белгиси.
• Исламдын ырайымы: Аллах эскертүүчүлөрдү жиберип, адамдарга тобо кылууга мүмкүнчүлүк берет. Бул — Аллахтын чексиз ырайымынын көрүнүшү. Ошондуктан ар бир адам бул мүмкүнчүлүктү колдонуп, туура жолго түшүүгө аракет кылышы керек.
• Жоопкерчилик: Ар бир адам өзүнүн жасаган иштери үчүн жооп берет. Дүйнөдөгү эскертүүлөрдү этибарга албай коюу — акыретте өкүнүчкө алып барат. Ошондуктан азыртан ойлонуп, жакшылыкка бет алуу — акылдуулуктун белгиси.