سوره قلم — آیه 46

معانی کلمات:

• أَجْرًا: مزد و پاداش دنیوی در برابر رساندن پیام.
• مَغْرَم: غرامت و هزینهای که بر کسی تحمیل شود.
• مُثْقَلُونَ: سنگینبار شدگان، کسانی که بار گرانی بر دوش دارند.

تفسیر آیه:

آیا تو ای پیامبر، از مشرکان برای رساندن پیام رسالت، پاداش و مزد دنیوی طلب میکنی که آنان از پرداخت این غرامت، زیر بار سنگینی قرار گرفته باشند و به همین دلیل از پذیرش دعوتت روی گردانند؟! هرگز چنین نیست؛ تو هیچ اجر و پاداشی از آنان نمیخواهی و دعوتت خالصانه و برای خداوند است. پس این بهانهای واهی است که آنان برای توجیه کفر و سرپیچی خود میآورند. در ادامه، خداوند با لحنی توبیخآمیز میفرماید: بلکه آنان علم غیب دارند و از روی آن مینویسند و برای خود حکم میکنند که در نزد خداوند از مؤمنان برترند؟! این ادعایی بیاساس و ناشی از جهالت و تکبر آنان است.

فواید و پیامهای آیه:

• پیامبران الهی هرگز در برابر هدایت مردم، اجر و پاداشی نمیخواهند و دعوتشان تنها برای رضای خداست؛ این نشانه صدق و اخلاص آنان است.
• بهانهجوییهای کافران برای نپذیرفتن حق، هیچ پایه و اساسی ندارد و نباید مؤمنان از این بهانهها نگران شوند.
• ادعای برتری بر دیگران بدون دلیل، از صفات نکوهیدهای است که انسان را از پذیرش حق بازمیدارد و باید از آن پرهیز کرد.
• این آیه به مؤمنان میآموزد که در تبلیغ دین، اخلاص داشته باشند و هرگز در برابر هدایت مردم، انتظار مادی نداشته باشند تا دعوتشان خالصانه و مؤثر باشد.