Аль-Калам сүресі — Аят 46

1. Сөздердің мағынасы:

• أَمْ — әлде, немесе (бұл жерде сұрақ қою және жоққа шығару мағынасында келеді).
• تَسْأَلُهُمْ — олардан сұрайсың ба?
• أَجْرًا — ақы, сыйақы, ақы-пұл.
• مَغْرَمٍ — айыппұл, шығын, төлеуге тиісті қарыз.
• مُثْقَلُونَ — ауыртпалық арқалаған, салмақ түскен.

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, Пайғамбар! Осы қарсы шыққан адамдардан сен оларға Аллаһтың хабарын жеткізгенің үшін қандай да бір дүниелік ақы, сыйақы сұрап тұрсың ба? Жоқ, сен олардан ешбір ақы сұрамайсың. Егер сен олардан ақы сұраған болсаң, олар сол төлемнің ауыртпалығынан қиналып, сенен жүз бұрып, иман келтірмеуге сылтау табар еді. Алайда шындық ондай емес — сен олардан ешнәрсе сұрамайсың. Сонда олардың саған ілеспеуіне не кедергі? Бұл аят мұсылмандарға қарсы келген кәпірлердің желеулерін жоққа шығарып, оларды әшкерелеу үшін түсірілген. Яғни, Пайғамбардың шақыруын қабылдамауға олардың ешбір ақылға қонымды себебі жоқ екендігі айтылады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһтың дінін таратушы адам ешбір дүниелік пайда, ақы немесе сыйақы күтпей, тек Аллаһтың разылығы үшін қызмет етуі керек. Бұл — шынайы дін қызметшісінің белгісі.
• Ислам діні адамдарды өзіне тарту үшін ешқандай материалдық қысым жасамайды, керісінше, ақиқат пен айқын дәлелдерге шақырады.
• Адамдардың иманнан бас тартуының астарында көбінесе жалған сылтаулар мен желеулер жатады. Бұл аят сол желеулердің негізсіз екенін көрсетеді.
• Пайғамбардың (с.ғ.с.) пәк мінез-құлқы мен адалдығы — оның шынайы пайғамбар екендігінің айқын дәлелі. Ол ешбір ақы сұрамай, тек Аллаһ жолына шақырды.
• Бұл аят бізге дінді насихаттауда шынайылық, адалдық және пәктік танытудың маңыздылығын үйретеді. Осылайша адамдар Исламның сұлулығын көріп, оған бет бұрады.