Аль-Калам сүрөсү — Аят 46

1. Сөздөрдүн мааниси:

• أَمْ — же, балким (суроо берүү жана таң калтыруу маанисинде).
• تَسْأَلُهُمْ — сен алардан сурайсыңбы.
• أَجْرًا — акы, сыйлык, төлөм.
• مَغْرَمٍ — карыз, төлөнүүчү милдеттүү төлөм, зыян тартуу.
• مُّثْقَلُونَ — оор жүк аркалагандар, оор абалда калгандар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, сен аларга (Мекке мушриктерине) Исламга чакырганың үчүн дүйнөлүк акы же сыйлык сурап жатасыңбы? Эгер сен алардан акы сураган болсоң, алар ошол төлөмдүн оордугунан кыйналып, ошондуктан сенден жүз буруп кетишет эле. Бирок чындыгында сен алардан эч кандай акы сурабайсың — сен аларга Аллахтын буйругун акысыз жеткирип жатасың. Анда эмне үчүн алар сени ээрчибейт, эмне үчүн сенден жүз бурушат? Бул аят мушриктерди айыптоо жана алардын шылтоолорун жокко чыгаруу үчүн түшүрүлгөн. Алардын сенден жүз бурушунун себеби сенин акы сураганың эмес, тескерисинче, алардын өздөрүнүн текебердиги жана акыйкатты кабыл кылбагандыгы.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламаттыгы болсун) Аллахтын динин акысыз, эч кандай дүйнөлүк пайда күтпөй жеткиргенин билдирет — бул анын чын ыкластуулугунун жана аманatчылдыгынын далили.
• Ислам дини адамдарды акыйкатка акысыз чакырат; динди жеткирүү үчүн материалдык пайда талап кылуу туура эмес.
• Адамдардын акыйкаттан жүз бурушу көбүнчө сырткы шылтоолор менен эмес, ички текебердик жана өзүмчүлдүк менен байланыштуу экенин түшүнүү керек.
• Бул аят бизди Исламга чакыргандардын чын ыкластуулугун баалоого жана алардын айткандарын терең ойлонуп кабыл алууга үндөйт.
• Аллах Таала пайгамбардын акы сурабаганын ачык айтып, ага каршы айтылган жалган шылтоолорду жокко чыгарды — бул Курандын акыйкатты коргоочу касиетин көрсөтөт.