Suuratu Al-A'raf — Aaya 179

1. Maanaaji konngol ɗi ngonka e nder aaye ndee:

• ذَرَأْنَا: Tagi, fuɗɗi.
• جَهَنَّمَ: Jahannama, nokku lepte ɗen ka laakara.
• الْجِنِّ: Aljannaaɓe (jinna), tagoore ɓenndunde ɓanndu nde yimɓe njiyataa.
• الْإِنسِ: Yimɓe, ɓiɗɗo Aadama.
• يَفْقَهُونَ: Faama, soomini e nder ɓernde.
• يُبْصِرُونَ: Ndaara, yi'a.
• يَسْمَعُونَ: Nana, heɗa.
• الْأَنْعَامِ: Neemoraaɗi (na'i, baali, be'i ekn).
• أَضَلُّ: Ɓuri majjude, ɓuri bewde laawol.
• الْغَافِلُونَ: Welsindiiɓe, ɓen ɓe hakkillaaji mum en eɓɓaani huunde.

1. Firo aaye ndee:

Alla Tedduɗo O haalii wonde O tagii won e jinna e yimɓe heewɓe no feewi ko ɓe naatata Jahannama. Ɗum wonaani ko sabu Alla lorraɓe tagoore maɓɓe, wonaa ɗum — ko sabu O anndii ko ɓe mbaɗata kon e golle, ɓe cuɓii laawol bewngol, ɓe fenni e goonga. Ɓe ngoni e ɓerɗe ɗe nafaani ɓe huunde — ɓe faamaani ko nafata ɓe e ko lorrata ɓe, ɓe ndewataa hakkille maɓɓe e goonga. Ɓe ngoni kadi e gite ɗe njiyaani maande Alla ɗen e nder tagu makko e nder wonki maɓɓe, ɓe ƴeewaani e majje. Ɓe ngoni e noppi ɗe nanaani aayeeji Alla ɗin, ɓe miijaani e maɗi, ɓe jaɓaani ɗi.

Ɓen ɓe ngoni e ɗee sifaaji fow ɗi ngoni wa neemoraaɗi: ɗi faamaani, ɗi ngaraani e hakkille, ɗi ndewataa ko wanaa wonki e ɓanndu e nafu. Kono tigi-tigi, ɓee ɓuri neemoraaɗi ɗin majjude kadi. Sabu neemoraaɗi ɗin hiɗi anndi ko nafata ɗi e ko lorrata ɗi, hiɗi ndewata joomiraawo maɗi, hiɗi ndaara laawol mum en. Kono ɓee yimɓe e jinnaaɓe ɓe Alla hokki hakkille, gite e noppi, ɓe nafotaani ɗi, ɓe ndewataa goonga. Ɓen ɗon woni welsindiiɓe ɓen, ɓen ɓe yejjitii Alla e laakara, ɓe mbaɗaani heblo ngam ñalawma ñaawoore.

1. Nafaaji ɗi aaye ndee hokka:

• Alla no hokki neɗɗo hakkille, gite e noppi ngam o huutoroo ɗi e laawol moƴƴol — ɗum ko neema mawɗo, wanaa huunde nde neɗɗo foti welsindude e mayre.
• Neɗɗo foti ƴeewde e nder tagu Alla e nder aayeeji makko, nana goonga, faama ɗum, ndewe ɗum — tawa o wonaa wa neemoraaɗi ɗi ndewataa ko wanaa wonki maɓɓe.
• Welsindude e Alla e laakara ko bone mawɗo — ɗum no yahda e majjere ɓurnde ndee e neemoraaɗi.
• Aaye ndee no waajnoo neɗɗo yo o huutoroo hakkille makko, gite makko e noppi makko e nder jaɓgol goonga e ndewgol Alla, tawa o wonaa e welsindiiɓe ɓen.
• Alla no newna ɓernde neɗɗo yaajnde e jaɓgol goonga — ɗum ko laawol danndugol neɗɗo e Jahannama e naatgol Aljanna.