Əraf surəsi — Ayə 179

Kəlmələrin mənaları:

• ذَرَأْنَا (Zərə'na): Biz yaratdıq, çoxaltdıq.
• لِجَهَنَّمَ (Li-Cəhənnəmə): Cəhənnəm üçün, yəni əzabı haqq edənlər üçün.
• لَا يَفْقَهُونَ (La yəfqəhun): Dərk etmirlər, anlamırlar.
• لَا يُبْصِرُونَ (La yubsirun): Görmürlər, haqqı seyr etmirlər.
• لَا يَسْمَعُونَ (La yəsməun): Eşitmirlər, öyüd-nəsihətə qulaq asmırlar.
• كَالْأَنْعَامِ (Kəl-ən'am): Heyvanlar kimi.
• أَضَلُّ (Ədallu): Daha çox azğın, daha uzaq yoldan çıxmış.
• الْغَافِلُونَ (Əl-ğafilun): Qafil olanlar, qəflət yuxusunda olanlar.

Təfsir:

Uca Allah buyurur: "And olsun ki, Biz Cəhənnəm üçün cinlərdən və insanlardan çoxunu yaratdıq." Bu, Allahın əzəli elminə əsaslanan bir həqiqətdir – Onun elmində bu varlıqların öz iradələri ilə küfrü və günahı seçəcəkləri məlumdur. Onlar elə insanlardır ki, qəlbləri var, amma onunla haqqı dərk etmirlər; gözləri var, amma Allahın ayələrinə və qüdrətinin dəlillərinə baxıb ibrət almırlar; qulaqları var, amma Quran ayələrini və peyğəmbərlərin öyüdlərini eşidib fikirləşmirlər. Onlar nə xeyir umurlar, nə də şərdən qorxurlar.

Allah onları heyvanlara bənzədir, hətta deyir ki, onlar heyvanlardan da azğın və aşağıdırlar. Çünki heyvan özünə faydalı olanı axtarır, zərərli olandan qaçır, çobanını tanıyır və ona tabe olur. Amma bu insanlar özlərinə zərər gətirən küfr və günah yollarına üz tutur, özləri üçün faydalı olan iman və itaətdən üz çevirirlər. Onlar qəflət yuxusuna elə qərq olublar ki, axirəti, hesab gününü və Allahın əzabını tamamilə unudublar.

Bu ayə bizə xəbərdarlıq edir ki, Allah bizə qəlblər, gözlər və qulaqlar verib ki, biz onlardan düzgün istifadə edək. Bu üzvlərin hər biri bir nemətdir və bu nemətlərin şükrü onları Allahın razı olduğu yolda istifadə etməkdir. Qəlbi haqqı dərk etmək üçün, gözü Allahın ayələrinə baxmaq üçün, qulağı isə Quran və öyüd eşitmək üçün istifadə etməliyik. Əgər bu nemətlərdən düzgün istifadə etməsək, heyvanlardan da aşağı düşərik.

Ey mömin qardaşım! Bu ayə sənə bir oyanış çağırışıdır. Sənin qəlbin, gözün və qulağın sənin üçün bir xəzinədir. Bu xəzinəni iman və əməli-saleh ilə doldur. Allahın kitabını oxu, onun üzərində düşün, göylərdəki və yerdəki dəlillərə bax və ibrət al. Unutma ki, bu dünya keçicidir, əbədi həyat isə axirətdir. Orada uğur qazanmaq üçün bu gün hazırlaşmaq lazımdır. Allah bizi qəflətdən oyatsın və bizləri haqq yolda sabit qərar etsin. Amin!