اعراف سۈرىسى — ئايەت 179

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• ذَرَأْنَا: بىز ياراتتۇق، پەيدا قىلدۇق.
• جەھەننەم: ئاخىرەتتە كاپىر ۋە گۇناھكارلار جازالىنىدىغان ئوت.
• جىن: كۆزگە كۆرۈنمەيدىغان مەخلۇق، ئىنسانلارغا ئوخشاش ئەقىل ۋە ئىرادىگە ئىگە.
• ئىنس: ئىنسانلار.
• يەفقەھۇن: چۈشىنىدۇ، ئەقىل يۈرگۈزىدۇ.
• ئەنئام: چارۋا ماللار، ھايۋانلار.
• غافىلۇن: بىخەتەرلىكتە بولغانلار، ھەقىقەتتىن غەپلەتتە قالغانلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئىنسانلار ۋە جىنلارنىڭ بىر قىسمىنى جەھەننەم ئۈچۈن ياراتقانلىقىنى ئېيتىدۇ. بۇ ئۇلارنىڭ ئاللاھنىڭ ئىلمىدە جەھەننەم ئەھلىدىن بولىدىغانلىقىنى ئاللاھ بىلگەنلىكتىن، ئۇلارنىڭ ئەمەلىيىتىمۇ جەھەننەمگە لايىق بولىدۇ. ئۇلارنىڭ قەلبى بار، لېكىن ھەقىقەتنى چۈشەنمەيدۇ؛ كۆزلىرى بار، لېكىن ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى كۆرۈپ ئىبرەت ئالمايدۇ؛ قۇلاقلىرى بار، لېكىن قۇرئاننىڭ ۋەز-نەسىھەتلىرىنى ئاڭلىمايدۇ. بۇنداق كىشىلەر چارۋا ماللارغا ئوخشايدۇ، ھەتتا ئۇلاردىن تېخىمۇ ئازغۇن. چۈنكى چارۋا ماللار ئۆزىنىڭ مەنپەئەتىنى ۋە زىيان-زەخمىتىنى بىلىدۇ، خوجايىنىغا ئەگىشىدۇ؛ ئەمما بۇ كىشىلەر ئىمان ۋە ئىتائەتتىن غەپلەتتە قالغان، ھەقىقەتتىن يۈز ئۆرۈگەن كىشىلەردۇر.

3) دەۋەت ۋە ئىبرەت:

ئەي مۇسۇلمان قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئاللاھ بىزگە قەلب، كۆز ۋە قۇلاق ئاتا قىلغان. بۇ نېئمەتلەرنى ئاللاھنى تونۇش، ئايەتلىرىنى كۆرۈش ۋە ۋەز-نەسىھەتلىرىنى ئاڭلاش ئۈچۈن ئىشلىتىشىمىز كېرەك. ئەگەر بىز بۇ نېئمەتلەرنى ئىشلەتمەي، ھەقىقەتتىن غەپلەتتە قالساق، چارۋا ماللاردىن تېخىمۇ تۆۋەن دەرىجىگە چۈشۈپ قالىمىز. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام بىزگە قۇرئاننى ئوقۇپ، ئەقلىمىزنى ئىشلىتىپ، ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى كۆرۈپ ئىبرەت ئېلىشنى ئۆگەتتى. كېلىڭلار، قەلبىمىزنى ئاللاھنىڭ زىكرى بىلەن تىرىلدۈرەيلى، كۆزىمىزنى ئاللاھنىڭ كائىناتتىكى ئايەتلىرىگە ئاچايلى، قۇلاقلىرىمىزنى قۇرئاننىڭ ھىدايىتىگە قۇلاق سالايلى. ئاللاھ بىزنى غەپلەتتە قالغانلاردىن قىلمىسۇن، بىزنى ئۆزىگە ئىتائەت قىلىدىغان، ئايەتلىرىنى چۈشىنىدىغان ۋە ئەمەل قىلىدىغان بەندىلىرىدىن قىلسۇن. ئامىن.