Аль-Араф сүресі — Аят 179

1. Сөздердің мағынасы:

• ذَرَأْنَا — жараттық, жаратып өсірдік.
• لِجَهَنَّمَ — тозақ үшін, тозаққа лайықты етіп.
• يَفْقَهُونَ — түсінеді, ұғады, ақыл жеткізеді.
• الْأَنْعَامِ — төрт түлік мал, хайуандар.
• الْغَافِلُونَ — ғапылдар, яғни ақиқаттан бейхабар, немқұрайлы адамдар.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта тозаққа лайықты болып, оған көптеген жындар мен адамдарды жаратқанын хабарлайды. Бұл — Аллаһтың алдын ала білуіне байланысты: Ол олардың жасайтын істері тозақ тұрғындарының ісі болатынын білген. Олардың жүректері бар, бірақ олармен пайда мен зиянды ажыратып түсінбейді, ақиқатты ұғынбайды. Көздері бар, бірақ олармен Аллаһтың жаратылыстағы және өз бойларындағы белгі-дәлелдерін көріп, одан ғибрат алмайды. Құлақтары бар, бірақ олармен Құранның аяттарын тыңдап, ой толғамайды, иман келтірмейді. Міне, осындай сипаттағы адамдар мал-жануарларға ұқсайды: олар да айтылғанды түсінбейді, көргенінен ғибрат алмайды, жақсылық пен жамандықты ажырата алмайды. Тіпті олар малдан да адасқан. Себебі мал өзіне пайдалы нәрсені іздеп, зиянды нәрседен қашады, иесіне бағынады. Ал бұлар ондай да емес. Олар — иманнан және Аллаһқа құлшылық етуден мүлдем ғапыл қалғандар.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһ Тағала әр нәрсені Өзінің шексіз білімімен жаратады, сондықтан әр адам өз өмірін ойланып, жауапкершілікпен өткізуі керек.
• Жүрек, көз және құлақ — Аллаһтың үлкен нығметтері. Оларды ақиқатты тануға, Құранды тыңдап, түсінуге және ғибрат алуға пайдалану — әр мұсылманның парызы.
• Адамды малдан ажырататын нәрсе — ақыл мен иман. Егер адам осы нығметтерді дұрыс пайдаланбаса, ол малдан да төмен деңгейге түседі.
• Ғапылдық — адамды құрдымға апаратын қауіпті дерт. Одан сақтану үшін Құран оқып, ой толғау, Аллаһты үнемі еске алу қажет.
• Бұл аят адамды ойлануға, өз жүрегіне, көзіне және құлағына жауапкершілікпен қарауға шақырады. Ислам — ақыл мен жүректі бірге жұмсайтын, адамды рухани кемелдікке жетелейтін дін. Құран — әр адамға тура жол көрсететін, жүректі оятатын ұлы кітап.