Аль-Араф сүрөсү — Аят 179

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• ذَرَأْنَا — жараттык, жоктон бар кылдык.
• لِجَهَنَّمَ — тозок үчүн, тозокко ылайык.
• يَفْقَهُونَ — түшүнүшөт, акыл жүгүртүп түшүнүшөт.
• الْأَنْعَامِ — мал-жандыктар, төрт буттуу малдар.
• الْغَافِلُونَ — капарсыздар, эске албагандар, ойлонбостор.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта айтат: Биз тозокко көптөгөн жиндерди жана адамдарды жараттык. Бул алардын жасай турган иштерин Аллах алдын ала билгени себептүү болгон — алар тозокко ылайык иштерди кылышат. Алардын жүрөктөрү бар, бирок алар менен түшүнүшпөйт — пайдалуу нерсени зыяндуудан ажырата албайт, акыйкатты кабыл албайт. Алардын көздөрү бар, бирок алар менен көрүшпөйт — Аллахтын аяттарын, ааламдагы жана өздөрүндөгү белгилерин көрүп, алардан сабак алышпайт. Алардын кулактары бар, бирок алар менен угушат — Курандын насааттарын, пайгамбардын үгүттөрүн угуп, аларга кулак какпайт. Ушул сыпаттарга ээ болгон адамдар мал-жандыктарга окшош — акыл жүгүртүүдөн, ойлонуудан, акыйкатты түшүнүүдөн ажыраган. Жок, алар малдан да адашкан. Анткени мал өзүнө пайдалуу нерсени издеп, зыяндуу нерседен качат, ал эми бул адамдар акыйкаттан бет буруп, адашууда калышат. Алар — Аллахты жана акырет күнүн эстен чыгарган, капарсыздыкка баткан адамдар.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах Таала адамдарга акыл, көз, кулак сыяктуу улуу жакшылыктарды берген. Бул нерселерди Аллахты таанууга, Анын аяттарын түшүнүүгө жана жакшылык жолуна багыттоо — ар бир адамдын милдети. Ушул жакшылыктарды туура колдонсок, биз чыныгы бакытка жетемиз.
• Куранды окуп, анын маанисин түшүнүү, аяттардагы насааттарды кабыл алуу — жүрөктү тирилтип, инсанды адашуудан сактайт. Куран — адамзат үчүн эң улуу жол көрсөткүч, аны окуган адам жаңылышпайт.
• Ислам дини адамды ойлонууга, акыл жүгүртүүгө, айлана-чөйрөдөгү белгилерден сабак алууга чакырат. Бул дин — жандын азыгы, акылдын нуру, жүрөктүн дабасы.
• Бул аят бизди капарсыздыктан, ойлонбостон жашоодон сактандырат. Ар бир күнүбүздү Аллахты эске алуу менен, жакшылык кылуу менен өткөрүү — чыныгы ыймандын белгиси.
• Аллахтын берген жакшылыктарын баалап, Ага шүгүр кылуу, Анын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылуу — бизди тозоктон сактап, бейишке жеткирет. Ислам — жеңилдик, ырайым жана туура жол.