Аль-Араф сүрөсү — Аят 39

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• أُولَاهُمْ – алардын алгачкылары, башчылары, жетекчилери.
• أُخْرَاهُمْ – алардын акыркылары, ээрчигендери, коштоочулары.
• فَضْلٍ – артыкчылык, өзгөчөлүк, жакшылык.
• فَذُوقُوا – татыгыла, сезип көргүлө (бул жерде азапты сезүү маанисинде).
• تَكْسِبُونَ – өзүңөр кылган, алып келген, топтогон.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта кыямат күнүндөгү окуянын бир бөлүгүн баяндайт. Тозокко кирген адамдардын ичинен башчылары, жетекчилери, алдыңкылары өздөрүнүн артынан ээрчигендерге, жөнөкөй коштоочуларына кайрылып: «Силер бизден эч кандай артыкчылыкка ээ болгон жоксуңар. Биз да, силер да адашууда, күнөөдө жана туура эмес жолдо бирдей болдук. Эми силер бизге айып тагып, жеңилдик сурап, биздин кесепетинен азаптан кутулам деп ойлобогула», – дешет. Анткени алардын баары бирдей адашууда болушкан, бири-бирин туура жолго чакырган эмес, тескерисинче, баары чогуу каапырлыкка жана күнөөгө батышкан. Ошондо Аллах Таала алардын баарына: «Эми кылган иштериңердин, топтогон күнөөлөрүңөрдүн жана тандаган адашуу жолуңардын себебинен азапты татып көргүлө», – дейт. Бул азап аларга акыйкаттык менен берилет, эч кимге зулумдук кылынбайт. Ар бир адам өзү кылган ишине жараша жазасын алат. Башчы болобу, ээрчиген болобу – баары өздөрү тандаган жолу үчүн жооп берет. Эч ким башканын айыбы менен же башкага таянып, азаптан кутула албайт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Жоопкерчилик жеке башка – ар бир адам өзүнүн тандоосу үчүн жооп берет. Башкаларга ээрчүү же башкаларды айыптоо кыяматта пайда бербейт. Бул бизди акыйкатты өзүбүз изилдеп, туура жолду тандоого чакырат.
• Ислам – акыйкаттык жана адилеттик дини – Аллах Таала эч кимге зулумдук кылбайт, ар кимге татыктуусун берет. Бул теңдик жана адилеттик сезимин ойготот.
• Тобо кылууга мүмкүнчүлүк бар – бул азап кыяматта боло турган нерсе. Ал эми бул дүйнөдө адам тобо кылып, туура жолго кайтууга мүмкүнчүлүгү бар. Бул үмүт берүүчү жана жүрөктү жумшартуучу чакырык.
• Жакшылыкка чакыруу – чоң сооп – башкаларды туура жолго баштоо, жакшылыкка үндөө – бул чоң жакшылык. Ал эми адашууга чакыруу же туура эмес ишке үндөө – оор жоопкерчилик. Бул бизди жакшылыкта жарышууга түрткү берет.
• Куран – насаат жана ой жүгүртүү китеби – бул аят бизге дүйнө жашоосунун убактылуу экенин, акыреттин чыныгы экенин эскертет. Куранды окуп, андан сабак алуу – бактылуулуктун жолу.