Аль-Араф сүрөсү — Аят 4

1. Сөздөрдүн мааниси:

• وَكَم مِّن قَرْيَةٍ — «канчалаган шаарлар/кыштактар» дегенди билдирет, көптүк жана көп санды билдирүү үчүн келген.
• أَهْلَكْنَاهَا — «биз аларды жок кылдык» деген мааниде, б.а. алардын элин кыйратууну кааладык жана аларга азап түшүрдүк.
• بَأْسُنَا — «биздин азабыбыз», «биздин катуу жазабыз» дегенди түшүндүрөт.
• بَيَاتًا — «түнкүсүн», «түн ичинде» деген мааниде.
• قَائِلُونَ — «түш ооп жаткандар», «күндүзү эс алып жаткандар» дегенди билдирет. «Кайлула» деп аталган нерсе — түшкү тамактан кийинки эс алуу, ал тургай уйку болбосо да эс алуу убактысы.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта адамдарга эскертүү берип, өткөн коомдордун тагдырынан сабак алууга чакырат. Аллах канчалаган шаарларды жана кыштактарды жок кылды, алардын элдери пайгамбарларды жалганга чыгарып, каапырлыкта жана адашууда болушту. Ошондо аларга Аллахтын катуу азабы келди. Ал азап аларга түнкүсүн уктап жатканда же күндүзү түшкү эс алуу убагында келди. Бул эки убакыт — адамдар эң бейкапар жана бош болгон маал. Азаптын дал ушундай убакта келиши анын оордугун жана коркунучтуулугун дагы да күчөтөт. Алар өздөрүнөн азапты четтете албады, ойлоп тапкан кудайлары да аларды куткара алган жок. Бул окуя аркылуу Аллах адамдарга эскертет: эгер алар дагы эле каапырлыкта жана күнөөдө туруп алса, мурункуларга келген азап аларга да келиши мүмкүн.

1. Алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адилеттүү жана эскертүү берүүчү. Ал адамдарды эскертпей эле жок кылбайт, бирок эскертүүлөргө кулак салбагандар гана азапка дуушар болот.
• Пайгамбарларды жалганга чыгаруу жана каапырлыкта туруу — жок болууга алып баруучу эң чоң себеп.
• Аллахтын азабы күтүлбөгөн убакта келиши мүмкүн. Ошондуктан ар дайым тообо кылып, жакшылыкта болуу зарыл.
• Жалган кудайлар жана ойлоп табылган күчтөр адамды Аллахтын азабынан куткара албайт.
• Бул аят бизди өткөн коомдордун тарыхынан сабак алууга, Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылууга чакырат.
• Аллахтын азабынан коркуу жана Анын ырайымына үмүт кылуу — ыймандуу адамдын жүрөгүндө болушу керек болгон эки сезим.