A'rof surasi — Oyat 51

Kalimalarning ma’nolari:

• Lahv – behuda ish, o‘yin-kulgi, hazil-mutoyiba.
• La’ib – o‘yin, hazil, jiddiy bo‘lmagan narsa.
• G‘arrat-hum – aldadi, mag‘rur qildi, chalg‘itdi.
• Nansahum – ularni unutamiz, ya’ni o‘z holiga tashlab qo‘yamiz, rahmatimizdan mahrum qilamiz.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo oxirat ne’matlaridan mahrum bo‘ladigan kimsalarni ta’riflamoqda. Ular o‘z dinlarini o‘yin-kulgi va behuda ish qilib olgan kimsalardir. Ya’ni ular Alloh buyurgan dinning hukmlarini jiddiy qabul qilmadilar, uni masxara qildilar, ustidan kuldiilar. Ular hayotning o‘tkinchi lazzatlari va zeb-ziynatlariga berilib, oxirat uchun amal qilishni unutdilar. Dunyo hayoti ularni aldadi va mag‘rur qildi.

Endi qiyomat kunida Alloh taolo ularni o‘z rahmatidan mahrum qiladi, jahannam azobiga tashlab qo‘yadi. Bu jazo ularning qilmishiga yarasha adolatli jazodir – chunki ular ham o‘sha buyuk kunni, Allohning huzuriga chiqishni unutgan edilar, unga ishonmagan edilar va unga tayyorgarlik ko‘rmagan edilar. Ular Allohning oyatlarini, dalil va mo‘jizalarini bila turib inkor qilgan edilar.

Foydalar:

• Dinni o‘yin-kulgi qilish – eng katta xatolardan biri. Din – hayotning eng jiddiy masalasi, u insonning dunyo va oxirat saodatini belgilaydi.
• Dunyo hayoti va uning zeb-ziynatlari insonni aldashi mumkin. Kimki dunyoga berilib ketsa, oxiratini unutadi va oxir-oqibat pushaymon bo‘ladi.
• Allohning jazosi ham adolatli, ham o‘xshash bo‘ladi – kim Allohni unutib qo‘ysa, Alloh ham uni o‘z rahmatidan mahrum qiladi.
• Allohning oyatlarini bila turib inkor qilish – kufrning eng og‘ir shakllaridan biridir. Inson o‘zi bilgan haqiqatni inkor etsa, bu uning iymonsizligini ko‘rsatadi.
• Bu oyat musulmonlarga ogohlantirishdir: din bilan jiddiy munosabatda bo‘lish, oxiratga tayyorgarlik ko‘rish va dunyoning aldovchilariga berilmaslik kerak.