Аль-Араф сүрөсү — Аят 94

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• الْبَأْسَاءُ (аль-баъсаа): жакырчылык, кедейлик, муктаждык — адамдын дүйнөлүк жашоосундагы материалдык кыйынчылыктар.
• الضَّرَّاءُ (ад-дарраа): оору-сыркоо, ден соолукка келген зыян, башкача айтканда денеге тийген кыйынчылыктар.
• يَضَّرَّعُونَ (ядарраъуун): баш ийүү, моюн сунуу, өзүнүн алсыздыгын моюнга алып, жалбарынып дуба кылуу, тообо кылуу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта өзүнүн өткөн коомдорго карата колдонгон мыйзамын (сүннөтүн) баяндайт. Аллах кайсы бир айыл-шаарга пайгамбар жиберсе, ал эл пайгамбарды жалганга чыгарып, каапырлык кылганда, Аллах аларды ар кандай сыноолор менен сынаган. Бул сыноолор эки түрдө болгон: биринчиси — жакырчылык, муктаждык, байлыктын тартылып кетиши (аль-баъсаа), экинчиси — оору-сыркоо, денеге келген азап-кайгы (ад-дарраа). Аллах аларды ушундай кыйынчылыктарга кабылткан, себеби алар өздөрүнүн алсыздыгын түшүнүп, текеберликти таштап, Аллахка баш ийип, тообо кылып, жалбарынып кайтышат бекен деп. Башкача айтканда, бул сыноолор аларды акыйкатка кайтаруу үчүн берилген тарбиялык чара болгон. Эгер алар ошондо да текеберлик кылып, каапырлыктарын улантса, анда аларга ого бетер оор азап келет.

Бул аят Мекке мушриктерине жана жалпысынан пайгамбарларды жалганга чыгарган ар кандай коомго эскертүү катары айтылган. Анткени Аллахтын өткөн үммөттөргө карата колдонгон бул мыйзамы өзгөрбөйт — ким пайгамбарды жалганга чыгарып, текеберлик кылса, Аллах аны сыноолор менен сынайт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын ырайымы чексиз: Аллах адамдарды жазалоону эмес, алардын туура жолго кайтышын каалайт. Ошондуктан алгач аларга жумшак сыноолорду (жакырчылык, оору) жиберет, бул — алар ойгонуп, тообо кылышы үчүн берилген мүмкүнчүлүк.
• Кыйынчылык — ырайымдын белгиси: Кээде биз башыбызга түшкөн кыйынчылыктарды жамандык деп ойлойбуз, бирок чындыгында алар бизди Аллахка жакындатуу үчүн берилген эскертүү болушу мүмкүн. Бул — Аллахтын пендесине болгон мээриминин бир көрүнүшү.
• Тообо — кутулуунун жолу: Кыйынчылык учурунда Аллахка жалбарынып, тообо кылуу — пенденин эң туура жолу. Аллах тообо кылгандарды ырайымына алат.
• Текеберлик — кыйроонун башаты: Өткөн коомдордун кыйроосу текеберликтен жана акыйкатты четке кагуудан башталган. Бул биз үчүн чоң сабак.
• Ислам — жумшактык жана акыйкат дини: Ислам адамды кыйноо эмес, аны акыйкатка жеткирүүнү көздөйт. Аллахтын сыноолору да пенденин жакшылыгы үчүн.

Бул аят бизге Аллахтын адилеттигин, ырайымын жана пенделерине болгон камкордугун түшүнүүгө жардам берет. Кыйынчылыктарга сабыр кылып, Аллахка жалбарынуу — ыймандуу адамдын эң туура жолу.