Аль-Араф сүрөсү — Аят 95

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• بَدَّلْنَا (баддална) — алмаштырдык, орунга койдук.
• السَّيِّئَةِ (ас-саййиа) — бул жерде жакшылыкка каршы мааниде: жамандык, кыйынчылык, жоктук-жетишсиздик, оору-сыркоо.
• الْحَسَنَةَ (аль-хасана) — жакшылык, бакубатчылык, молчулук, ден соолук, байлык.
• عَفَوا (афав) — көбөйдү, өстү; мал-мүлкү жана саны көбөйүп кетти.
• الضَّرَّاءُ (ад-дарраъ) — зыян, кыйынчылык, оору-сыркоо, жоктук.
• السَّرَّاءُ (ас-сараъ) — кубаныч, бакубатчылык, молчулук, оору-сыркоодон айыгуу.
• بَغْتَةً (багтатан) — капыстан, күтүлбөгөн жерден, түн ичинде.
• لَا يَشْعُرُونَ (ла яшъуруун) — сезишпейт, түшүнүшпейт, ойлоп да көрүшпөйт.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта адамдардын тарыхындагы бир мисалды баяндайт. Алгач аларга кыйынчылык, оору-сыркоо, жоктук жана азап келген. Бул алардын күнөөлөрүнөн улам болгон сыноо эле. Анан Аллах алардын абалын өзгөртүп, кыйынчылыктын ордуна бакубатчылык, жоктуктун ордуна молчулук, оорунун ордуна ден соолук берди. Алардын сандары да, мал-мүлктөрү да көбөйүп, байып-оңуп калышты.

Бирок алар бул өзгөрүүлөрдөн сабак алышпады. Тескерисинче, «Бул дүйнөнүн каадасы — кээде жакшылык, кээде жамандык болот. Биздин ата-бабаларыбызга да ушундай болгон, бизге да ушундай болуп жатат» деп ойлошту. Алар муну Аллахтын сыноосу, эскертүүсү деп түшүнүшпөдү. Жакшылык келгенде шүгүр кылышпады, кыйынчылык келгенде сабыр кылып, тообо кылышпады. Алар баарын жөн эле «замандын айланышы» деп эсептешти.

Ошондо Аллах аларды капыстан, күтүлбөгөн жерден азап менен кармады. Алар азап келерин ойлоп да көрүшпөдү, ага даяр эмес эле. Бул алардын каапырлыгы жана эскертүүлөрдөн сабак албаганы үчүн болгон.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын берген жакшылыктары — сыноо. Байлык, ден соолук, молчулук — бул Аллахтын бизге берген жакшылыктары. Бирок бул жакшылыктар бизди Аллахтан алыстатпашы керек. Тескерисинче, шүгүр кылып, Аллахка жакындашыбыз керек.
• Кыйынчылык да, жакшылык да Аллахтан. Бул дүйнөдө кээде кыйынчылык, кээде жакшылык болот. Муну «замандын айланышы» деп эмес, Аллахтын сыноосу деп түшүнүү керек. Кыйынчылыкта сабыр кылып, жакшылыкта шүгүр кылуу — ыймандуу адамдын белгиси.
• Эскертүүлөрдөн сабак алуу. Аллах бизге ар кандай жолдор менен эскертүү берет: кээде кыйынчылык, кээде жакшылык аркылуу. Бул эскертүүлөрдөн сабак алып, тообо кылып, туура жолго кайтуу — акылдуулук.
• Азап капыстан келет. Аллахтын азабы күтүлбөгөн жерден келет. Ошондуктан ар дайым даяр болуп, тообо кылып, жакшылык иштерди кылып жүрүү керек.
• Ислам — бул тең салмактуулук. Ислам бизди дүйнөнүн жакшылыктарынан пайдаланууга чакырат, бирок аларга азгырылып кетпөөгө үйрөтөт. Ошондой эле кыйынчылыктарга сабыр кылууга үйрөтөт. Бул тең салмактуулук — бактылуу жашоонун ачкычы.
• Аллахтын берген жакшылыктарын туура пайдалануу. Байлык, ден соолук, молчулук — бул Аллахтын бизге берген аманаты. Аларды Аллах ыраазы боло турган жолдо пайдалануу — биздин милдетибиз. Бул дүйнөнүн жакшылыктары өткөнчө, акырет үчүн жакшылык иштерди кылып калуу — акылдуулук.