سوره اعراف — آیه 94

معانی کلمات:

• بَأساء: فقر، سختی و تنگدستی.
• ضَرّاء: بیماری، درد و رنج جسمی.
• یَضَّرَّعُونَ: زاری کنند، فروتنی نمایند و با تضرع به درگاه خدا روی آورند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه سنّت همیشگی خود را با امتهای پیشین بیان میکند: هیچ پیامبری را به سوی قریهای نفرستادیم که مردمش او را تکذیب کردند، مگر اینکه آنان را به فقر و تنگدستی و بیماری و ناراحتیهای جسمی مبتلا ساختیم. این ابتلائات نه از روی خشم و انتقام، بلکه از سر لطف و رحمت بود تا شاید دلهایشان نرم شود، تکبّر و سرکشی را کنار بگذارند، به درگاه خدا زاری کنند، به سوی حق بازگردند و از کفر و گناه توبه نمایند. این هشدار و درس عبرتی است برای قریش و تمام کسانی که پیامبران را تکذیب میکنند که سنّت خداوند تغییرناپذیر است و اگر از این بیداری و تضرع غافل شوند، عذاب و گرفتاریهای سختتری در انتظارشان خواهد بود.

فواید و پیامهای آیه:

• سختیها و بلاها در زندگی مؤمن، نه نشانه خشم خدا، بلکه وسیلهای برای بیداری دل، پالایش روح و بازگشت به سوی اوست.
• خداوند با رحمت خود، بندگان را با گرفتاریها متنبّه میکند تا از خواب غفلت بیدار شوند و به درگاه او زاری کنند؛ پس باید در سختیها به خدا پناه برد و از آنها درس گرفت.
• سنّت خداوند در همه امتها یکسان است؛ پس باید از سرنوشت تکذیبکنندگان عبرت گرفت و از کفر و استکبار پرهیز کرد.
• تضرع و زاری به درگاه خدا، کلید گشایش بلاها و سبب نزول رحمت الهی است؛ پس مؤمن باید در همه حال، بهویژه در سختیها، به خدا رو کند و از او یاری بطلبد.