Аль-Араф сүрөсү — Аят 99

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• مَكْر (макр): Аллахтын айла-амалы, жашыруун ирээттүү пландоосу. Бул жерде Аллах Таала адамдарга берген жакшылыктарды, байлыкты, ден соолукту, күчтү сынак катары берип, алар ошону менен азгырылып, акыры азапка дуушар болушу.
• أَفَأَمِنُوا (афа амину): «Алар коопсуз болуштубу?» деген мааниде — суроо түрүндөгү насаат, айыптоо.
• الْخَاسِرُونَ (ал-хасирун): «Зыян тартуучулар», «жоготуучулар» — бул дүйнөдө да, акыретте да өздөрүнө зыян келтирген адамдар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта каапырлык кылган, пайгамбарларды жалганга чыгарган мурунку айыл-шаарлардын элдерин эскертет. Аллах аларга дүйнөдө байлык, күч-кубат, узак өмүр сыяктуу жакшылыктарды берген. Бирок бул жакшылыктар аларга сыноо жана акырындык менен азапка тартуу үчүн берилген. Алар буга алданып, «бизге эч нерсе болбойт, биз коопсузбуз» деп ойлошкон. Ошондо Аллах аларга мындай деп эскертет: «Алар Аллахтын айла-амалынан коопсуз болуштубу?» Башкача айтканда, Аллахтын жашыруун ирээтүү пландоосунан, Анын азабынын күтүүсүз келишинен эч ким коопсуз эмес. Аллах берген жакшылыктарга алданып, Анын азабын унутуп калуу — чоң коркунуч. Анткени Аллах кээде адамга күнөө кылганына карабастан дүйнөдө жакшылык берет, бирок бул ага ырайым эмес, тескерисинче, акырындык менен азапка тартуу болушу мүмкүн. Ошондуктан Аллахтын айла-амалынан, Анын азабынан акылдуу адамдар гана коопсуз боло алат деп ойлошпойт. Тескерисинче, ыймандуу адамдар Аллахтын берген жакшылыктарын көрүп, Ага шүгүр кылышат, Анын азабынан коркушат жана Ага баш ийишет. Ал эми Аллахтын айла-амалынан коопсуз болуп калдым деп ойлогондор — алар зыян тартуучулар, жоготуучулар. Алар дүйнөдө да, акыретте да өздөрүнө зыян келтиришет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахтын берген жакшылыктары сыноо болушу мүмкүн: Дүйнөдөгү байлык, ден соолук, күч-кубат — мунун баары Аллахтын сынагы. Адам буларга алданып, Аллахты унутуп калбашы керек.
• Аллахтын азабынан дайыма коркуу: Ыймандуу адам Аллахтын азабынан коркушу, Анын айла-амалынан коопсуз болуп калдым деп ойлобошу зарыл. Бул коркуу адамды күнөөдөн сактайт жана жакшылыкка түртөт.
• Шүгүр кылуу: Аллах берген ар бир жакшылык үчүн шүгүр кылуу — ыймандын белгиси. Шүгүр кылган адам Аллахтын ырайымына жетет.
• Акыретти унутпоо: Дүйнө жашоосу убактылуу. Адам дүйнөгө алданып, акыретти унутпашы керек. Акыретте зыян тартпоо үчүн, дүйнөдө Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылуу зарыл.
• Ислам — куткаруу жолу: Бул аят бизге Исламдын насааттарын кармануу канчалык маанилүү экенин көрсөтөт. Ислам адамды дүйнөнүн азгырыктарынан сактап, акыреттеги түбөлүк бакытка жеткирет. Ошондуктан ар бир адам Исламды үйрөнүп, ага бекем карманышы керек.