A'rof surasi — Oyat 99

Kalima ma'nolari:

• Makr: Yashirin tadbir, hiyla-nayrang, sezdirmasdan amalga oshiriladigan ish. Bu yerda Allohning makri – gunohkorlarni avval ne'matlar bilan berkitib, keyin birdaniga jazolashini anglatadi.
• Xosirun: Halok bo'lganlar, zarar ko'rganlar, o'zlariga ziyon qilganlar.

Tafsir:

Alloh taolo o'z payg'ambarlarini yolg'onchiga chiqargan, ularga qarshi chiqqan qishloq ahlini eslatib, ularga shunday deydi: "Ular Allohning makridan – ya'ni ularni avvaliga dunyo ne'matlari, kuch-quvvat va rizq-u baraka bilan berkitib, keyin esa kutilmaganda jazolashidan – qo'rqmadilarmi? Ular o'zlariga berilgan ne'matlar Allohning ularni sezdirmasdan halokatga yetaklashiga sabab bo'lishini o'ylamadilarmi?"

Alloh taolo ularni darhol jazolamaydi, balki ularga muhlat beradi, boylik va salomatlik ato etadi. Bu esa ularning gunohlarini ziyoda qiladi va oxir-oqibatda ularni halokatga olib boradi. Mana shu – Allohning makridir. Bundan faqat halok bo'lgan qavmgina o'zini xavfsiz his qiladi. Ammo muvaffaqiyatga erishgan mo'minlar esa Allohning makridan qo'rqadilar, ular berilgan ne'matlarga aldanib qolmaydilar, balki bularni Allohning o'zlariga bo'lgan inoyati deb biladilar va shukr qiladilar.

Foydalar:

• Allohning jazolashi sekin-sekin, kutilmagan tarzda kelishi mumkin. Shuning uchun gunohda davom etib, Allohning kechirishiga ishonib, o'zini xavfsiz his qilish – eng katta xavfdir.
• Dunyo ne'matlari va boylik har doim Allohning roziligini bildirmaydi. Ba'zan bu – sinov va asta-sekin halokatga yetaklash vositasi bo'ladi.
• Mo'min kishi har doim Allohdan qo'rqib yashaydi, ne'matlarga shukr qiladi va gunohlardan saqlanadi. U hech qachon Allohning makridan o'zini xavfsiz his qilmaydi.
• Bu oyat musulmonlarga o'z hayotlarini doimiy ravishda tekshirib turishni, gunoh va isyonlardan qaytishni o'rgatadi.