Ma'orij surasi — Oyat 44

Kalima ma'nolari:

• خَاشِعَةً أَبْصَارُهُمْ – ko'zlari qo'rquvdan pastga qaragan, boshi egilgan holda.
• تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ – ularni xorlik va xo'rlik qoplaydi, o'rab oladi.

Tafsir:

Qiyomat kuni gunohkorlar qabrlaridan shoshilinch ravishda chiqadilar. Ularning ko'zlari qo'rquv va haybatdan pastga qaragan bo'ladi, yuzlariga esa xorlik va xo'rlik yopirilib keladi. Bu holat ularning dunyoda Allohning buyruqlariga bo'ysunmaganliklari va oxiratni inkor etganliklarining natijasidir. O'sha kun — ularga dunyoda va'da qilingan kun edi. Ular bu kunni masxara qilishar va unga ishonmas edilar. Endi esa, o'sha kun kelib, ular o'z ko'zlari bilan buni ko'rib, qattiq pushaymon bo'ladilar, ammo bu pushaymonlik ularga hech qanday foyda bermaydi.

Foydalar:

1. Qiyomat kuni haq ekanligi va u albatta kelishiga ishonch hosil qilish — insonni gunohlardan saqlaydi va to'g'ri yo'lga boshlaydi.
2. Oxiratga iymon keltirish inson qalbini poklaydi, uni dunyo hayotining o'tkinchi lazzatlariga berilishdan asraydi.
3. Ushbu oyat mo'minlarga ogohlantirish beradi: bugun Allohga itoat qilish va Uning amrlariga amal qilish orqali o'sha dahshatli kundan omon qolish mumkin.
4. Islomda har bir inson o'z qilmishlari uchun javob berishini bilish — adolat va mas'uliyat hissini kuchaytiradi, jamiyatda ezgu axloqning qaror topishiga xizmat qiladi.