Ma'orij surasi — Oyat 43

Kalimalarning ma'nolari:

• الأجداث: qabrlar.
• سراعًا: tez, shoshilgan holda.
• نُصُب: butlar, Allohdan boshqa iloh qilib olingan va sig‘inish uchun o‘rnatilgan narsalar.
• يُوفِضُونَ: yugurishadi, tezda borishadi.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Qiyomat kunining dahshatli manzarasini tasvirlaydi. O‘sha kuni odamlar qabrlaridan shoshilinch ravishda chiqadilar. Ular go‘yo dunyoda butlariga shoshilib borayotganlaridek, Mahshar maydoniga tezlik bilan yugurib boradilar. Chunki ular dunyoda o‘zlari o‘rnatgan soxta ilohlariga sig‘inishga, ularni ulug‘lashga shoshilishar edi. Endi esa o‘sha shoshilishlari ularning Qiyomatda hisob-kitob uchun yig‘ilish joyiga borishlarida namoyon bo‘ladi. Bu holat ularning o‘sha kundagi qo‘rquv va dahshatini, shuningdek, ularning o‘z gunohlari og‘irligini his qilishlarini ko‘rsatadi. Ular endi o‘sha dunyoviy shoshilishlari bema'niligi va ularning butlarga sig‘inishlari zoye ketganini anglab yetadilar, ammo bu anglab yetish ularga foyda bermaydi.

Foydalar:

1. Qiyomat kuni haqiqat ekanligi va har bir inson qabridan tirilib, hisob-kitob uchun yig‘ilishiga ishonish — mo‘minning e’tiqodining asosiy qismidir.
2. Dunyoda Allohdan boshqasiga sig‘inish va o‘z hayotini soxta maqsadlarga bag‘ishlash — insonni Qiyomatda sharmanda qiladigan ishdir.
3. Ushbu oyat mo‘minlarga ogohlantirish beradi: dunyoning o‘tkinchi lazzatlari va shoshilinch ishlariga berilib ketmaslik, balki oxirat uchun tayyorgarlik ko‘rish kerak.
4. Alloh taoloning adolati shundan iboratki, har bir inson o‘z amaliga yarasha jazolanadi yoki mukofotlanadi. Shuning uchun biz doimo yaxshi amallar qilishga intilishimiz lozim.