Sura Al-Kijama — Werset 2

Znaczenie słów:

• An-Nafs al-Lawwāmah — dusza, która nieustannie gani i czyni wyrzuty swojemu właścicielowi za popełnione błędy, zaniedbania oraz za brak doskonałości w czynieniu dobra.

Tłumaczenie i wyjaśnienie wersetu:

Bóg Wszechmogący składa przysięgę na dwa doniosłe rzeczy: na Dzień Zmartwychwstania oraz na duszę, która gani samą siebie. Ta dusza to dusza wierzącego, prawego człowieka, który — niezależnie od tego, jak bardzo stara się czynić dobro — wciąż dostrzega swoje niedoskonałości i wyrzuca sobie każde zaniedbanie w wypełnianiu obowiązków względem Boga oraz każdy grzech, który popełnił. Taka dusza nie popada w samozadowolenie ani w pychę, lecz nieustannie wzywa do poprawy i skruchy.

Przysięga ta ma na celu potwierdzenie prawdy o zmartwychwstaniu i rozliczeniu ludzi z ich uczynków. Bóg przysięga na te dwie rzeczy, aby ludzie nie mieli żadnych wątpliwości, że nadejdzie dzień, w którym wszyscy zostaną wskrzeszeni i osądzeni sprawiedliwie. Jeśli człowiek posiada duszę, która gani go za błędy, to dowodzi to, że ma on w sobie naturalne skłonienie do prawdy i dobra — a skoro tak, to powinien uwierzyć w obietnicę Boga o zmartwychwstaniu, gdyż Ten, który stworzył człowieka i obdarzył go tak wspaniałą duszą, z pewnością ma moc, aby go wskrzesić po śmierci.

Korzyści i nauki płynące z wersetu:

1. Wielka wartość samokrytyki i rachunku sumienia — werset ten uczy nas, że człowiek wierzący powinien nieustannie analizować swoje postępowanie, dostrzegać swoje błędy i dążyć do poprawy. Nie powinien być zadowolony z siebie ani uważać się za doskonałego.
2. Dowód na zmartwychwstanie — Bóg przysięga na duszę ganiącą, co wskazuje na jej szlachetność i wysoką wartość. Skoro Bóg tak ceni tę duszę, to z pewnością nie pozostawi jej bez nagrody, a sprawiedliwość wymaga, aby każdy został rozliczony ze swoich czynów.
3. Zachęta do ciągłego doskonalenia się — dusza, która gani, jest dowodem na to, że człowiek ma w sobie potencjał do wzrastania w dobru. Islam zachęca do nieustannego samodoskonalenia i powrotu do Boga, gdyż każdy dzień jest nową szansą na poprawę.
4. Pokora wobec Boga — świadomość własnych niedoskonałości prowadzi do pokory i oddania się Bogu, a to jest cechą prawdziwych wierzących, którzy nie polegają na swoich czynach, lecz na łasce i miłosierdziu Boga.
5. Piękno islamskiej wizji człowieka — islam nie każe człowiekowi czuć się beznadziejnym grzesznikiem, ale też nie pozwala mu popaść w samouwielbienie. Uczy równowagi: człowiek ma dążyć do doskonałości, wiedząc, że zawsze może być lepszy, i ma ufać w miłosierdzie Boga, który przyjmuje skruchę i przebacza grzechy.