Qiyamət surəsi — Ayə 2

1) Ayədə izaha ehtiyacı olan sözlərin mənaları:

• النَّفْسِ اللَّوَّامَةِ — “özünü qınayan nəfs”: insanı yaxşı işlərə təşviq edən, pis əməllərə və ibadətlərdəki laqeydliyə görə sahibini danlayan, qınayan nəfsdir. Möminin qəlbi daim özünü sorğu-suala çəkir, “niyə bunu etdim, niyə bunu etmədim?” deyə peşmançılıq duyur.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə “yox, and içirəm özünü qınayan nəfsə!” buyurur. Bu, Allahın Öz qüdrətini və haqq olduğunu göstərmək üçün etdiyi andlardan biridir. Rəbbimiz qiyamət gününə və özünü qınayan nəfsə and içir ki, insanlar yenidən dirildilib hesaba çəkiləcəklər.

Bəs “özünü qınayan nəfs” kimdir? Bu, iman gətirən, Allahdan qorxan, vicdanı oyaq olan nəfsdir. Belə bir insan səhv etdikdə dərhal peşman olur, özünü danlayır, tövbə edir, yaxşı işlərdəki nöqsanına görə özünü qınayır. Hətta çox yaxşı əməllər etsə belə, yenə “daha çoxunu edə bilərdim” deyə özünü tənbeh edir. Bu, qəlbi diri, vicdanı oyaq möminin əlamətidir.

Bu ayə bizə böyük bir dərs verir: insan öz nəfsini nəzarətsiz buraxmamalıdır. Nəfsi qınayan, onu yaxşılığa yönəldən, pislikdən çəkindirən bir vicdan — bu, Allahın insana verdiyi böyük nemətdir. Kim bu vicdanı dinləsə, qiyamət gününə hazırlıq edər; kim onu sussuzdursa, özünə ziyan edər.

Allah bu anda həm qiyamət gününə, həm də özünü qınayan nəfsə and içməklə bizə xatırladır ki, bu dünya keçicidir, amma hesab- kitab haqdır. Özünü qınayan qəlblər üçün bu, bir müjdədir: onlar Allahın yanında dəyərlidirlər. Elə isə gəlin biz də qəlbimizi oyaq saxlayan, bizi yaxşılığa çağıran, səhvlərimizdə bizi peşman edən o vicdanı heç vaxt söndürməyək. Qurana sarılaq, onun nuru ilə nəfsimizi tərbiyə edək — çünki əsl qurtuluş, özünü qınayan və Allaha yönələn qəlblər üçündür.