Аль-Кияма сүрәсе — Аять 26

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Кَلَّا — юк, алай түгел! Бу сүз — кисәтү, тыеп туктату мәгънәсендә.
• بَلَغَتِ — җитте, иреште.
• التَّرَاقِيَ — «тарәкуә» сүзенең күплеге, ул — күкрәкнең өске өлешендә, муен белән күкрәк арасындагы сөякләр (утрау сөяге тирәсе).

Аять тәфсире:

Юк, алай түгел! Мөшрикләр үзләренчә уйлыйлар: әгәр без үлсәк, безгә бернинди дә газап булмас, дип. Әмма хакыйкать бөтенләй башкача. Кайчан гына әҗәл килеп, үлем алдындагы кешенең җаны күкрәкнең иң өске өлешенә — тарәкуә сөякләренә җитсә, шул чакта ул бөтен хәлне аңлый. Әйе, шул минутта кеше үзенең бөтен гомере буе инкяр иткән хакыйкатьне күз алдына китерә, ләкин инде эш соңга кала. Җан тәннән аерылып чыгар алдыннан, ул үзенең чын хәлен, үлемнең чынлыгын һәм аннан соңгы тормышны күреп аңлый. Әгәр дә ул элек үлемнән соң терелүне, хисапны инкяр иткән булса, хәзер ул моның бөтенесе чын икәненә инана. Ләкин бу инану аңа инде һичнәрсә бирми, чөнки тәүбә итү өчен вакыт үткән.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Үлем — һәркемгә киләчәк хакыйкать, һәм ул көтелмәгән мизгелдә килергә мөмкин. Шуңа күрә һәрберебез үлемгә әзер булырга тиеш.
• Кеше үлем алдында үзенең бөтен гомере буе эшләгән гамәлләрен күреп аңлый, ләкин инде кире кайту юлы юк. Шуңа күрә без бүген, тере вакытта, Аллаһыга тәүбә итеп, изге гамәлләр кылырга ашыгырга тиеш.
• Бу аять кешенең үлем алдындагы хәлен сурәтли, ул безнең өчен зур гыйбрәт: дөньядагы барлык байлык, дәрәҗә, абруй — болар барысы да үлем алдында мәгънәсез. Чын бәхет — Аллаһыга итагать итүдә һәм Аның ризалыгын казануда.
• Үлемне искә алу — күңелне йомшарта, дөньяга бәйләнүне киметә һәм кешене изге гамәлләргә дәртләндерә.