Аль-Кияма сүресі — Аят 26

1. Сөздердің мағынасы:

• كَلَّا (Кәллә): Жоқ, олай емес! — бұл қарсылық пен ескертуді білдіретін сөз.
• بَلَغَتِ (Бәләғати): Жетті, жетіп келді.
• التَّرَاقِيَ (Тәрақия): "Тарқуа" сөзінің көпше түрі — ол адамның мойны мен иығының арасындағы, кеудесінің жоғарғы жағындағы сүйек. Яғни, жан кеуде қуысының ең жоғарғы нүктесіне жеткен кездегі сәт.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Алла Тағала өлім сәтіндегі жанның алынуын бейнелейді. "Жоқ, олай емес!" деген сөзбен Алла адамдардың өлімнен кейін жазаланбаймыз деген қате түсінігін жоққа шығарады. Адамның жаны кеудесінің ең жоғарғы жеріне — тамағының түбіне жетіп, өлімнің қиын сәті басталғанда, ол айналасындағылардан шипа іздейді. Бірақ ол кезде ешқандай емнің пайдасы болмайды. Адам бұл дүниеден ажырап, соңғы демі мен ақыреттің алғашқы сәті бір-біріне жалғасқанда, ол өзінің Аллаға қайтатынын анық түсінеді. Барлық адамдардың барар жері — Алланың алды. Ол жерде әркім өз ісіне қарай не жұмаққа, не тозаққа барады. Сондықтан өлімді жеңіл ойлап, одан кейін есеп жоқ деп санау — үлкен қателік.

1. Аяттан алынатын ғибраттар:

• Өлім — әр адамның басынан өтетін сөзсіз шындық. Оны ешкім де тоқтата алмайды.
• Өлім сәтінде ешқандай дәрігер, ешқандай ем пайда бермейді. Тек Алланың рақымы ғана жәрдемдеседі.
• Адам баласы өмірде Алланы еске алып, өлімге дайын болуы керек. Себебі өлім кенеттен келеді.
• Бұл дүние — өтпелі, ал ақырет — мәңгілік. Сондықтан ақыретті ұмытпай, жақсы амалдар жасауға ұмтылу керек.
• Ислам діні адамды өлімнен қорықпай, керісінше, оны ойланып, жақсылыққа бастайтын ескерту ретінде қабылдауға шақырады.
• Құран Кәрім өлім мен ақырет туралы айта отырып, адамды тура жолға салып, жақсылыққа бастайды. Бұл — Алланың адамдарға деген шексіз мейірімінің белгісі.