سوره قیامه — آیه 26

معانی کلمات:

• تَرَاقِی: جمع «تَرقُوَة» به معنای استخوان بالای سینه، نزدیک گلو و محل اتصال گردن به شانههاست. منظور از «بَلَغَتِ التَّرَاقِی» رسیدن جان به گلوگاه و بالای سینه است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، مشرکان را که منکر معاد و رستاخیز بودند، به شدت نهی میکند و میفرماید: «چنین نیست که شما گمان میکنید!» یعنی این تصور باطل که پس از مرگ خبری نیست و عذابی در کار نخواهد بود، کاملاً اشتباه است. زمانی که جانِ انسانِ در حال احتضار به گلوگاه و بالای سینه برسد و لحظهی جدایی روح از بدن فرا رسد، آنگاه انسان به حقیقتِ آنچه انکار میکرد پی میبرد. در آن حال، دیگر هیچ راه فراری نیست و پردهها کنار میرود. این صحنهی هولناک، آغاز سفری است که سرانجام آن یا بهشت است یا دوزخ، و هیچکس نمیتواند از آن بگریزد. پس ای انسانِ غافل، پیش از آنکه این لحظه فرا رسد، به فکر خویش باش و برای آن روز آماده شو.

فواید و پیامهای آیه:

• یاد مرگ، بیدارکنندهی غافلان است: توجه به لحظهی جان کندن و سختیهای آن، انسان را از غرور و سرگرمی به دنیا بازمیدارد و او را به توبه و بازگشت به سوی خدا ترغیب میکند.
• قطعیت معاد: این آیه به ما میآموزد که مرگ پایان همهچیز نیست، بلکه آغازی برای حیاتی جاودان است؛ بنابراین باید برای آن حیات ابدی توشه برگیریم.
• فرصت را غنیمت شماریم: چون نمیدانیم مرگ ما چه زمانی فرا میرسد، باید در همین لحظاتِ باقیمانده از عمر، با ایمان و عمل صالح، خود را برای دیدار پروردگار آماده کنیم تا در آن لحظهی حساس، با آرامش و امید به رحمت الهی از دنیا برویم.