Mursəlat surəsi — Ayə 16

1) Bəzi sözlərin izahı:

• أَلَمْ: "Məgər... deyilmi?" mənasını verən sorğu ifadəsidir. Burada təkzib və xatırlatma məqsədi daşıyır.
• نُهْلِكِ: "Həlak edirik", "məhv edirik" deməkdir. Kökü "hələk" olub, yox etmə, məhv etmə mənasındadır.
• الْأَوَّلِينَ: "Əvvəlkilər", "keçmiş ümmətlər" deməkdir. Yəni bizdən əvvəl yaşamış, küfr və təkzib edən xalqlar.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Uca Allah insanlara keçmişdən bir dərs xatırladır. Allah buyurur: "Məgər Biz əvvəlkiləri həlak etmədikmi?" Yəni Nuh qövmü, Ad, Səmud və digər keçmiş ümmətlər kimi, peyğəmbərlərini yalançı sayan, Allaha küfr edən xalqları Biz məhv etmədikmi?

Bu, Allahın qüdrətini və ədalətini göstərən bir xatırlatmadır. Keçmiş ümmətlər öz peyğəmbərlərini yalançı saydıqları, Allaha iman gətirmədikləri üçün dünyada əzaba düçar oldular. Onların məhv edilməsi təsadüfi deyildi — bu, onların inadkarlığına və təkzibinə qarşı Allahın ədalətli cəzası idi.

Bu ayə həm də Məkkə müşriklərinə və bütün sonrakı nəsillərə xəbərdarlıqdır: əgər siz də əvvəlkilər kimi haqqı yalançı saysanız, onların başına gələn aqibət sizin də başınıza gələ bilər. Lakin Allahın rəhməti də genişdir — kim tövbə edib iman gətirsə, Allah onu bağışlayar.

Ey insan! Bu ayə sənə düşünmək üçün bir fürsətdir. Keçmişdə yaşayanların sonu sənə ibrət olsun. Onlar güclü, varlı, qüdrətli idilər, amma Allaha qarşı təkəbbür göstərdilər və məhv oldular. Sən isə hələ də sağsan, hələ də nəfəs alırsan — bu, Allahın sənə verdiyi bir şansdır. Gəl bu şansı dəyərləndir, Rəbbinə yönəl, Onun peyğəmbərinə iman gətir. Çünki əsl qurtuluş yalnız Allaha sığınmaqla və Onun göstərdiyi yolla getməklə mümkündür.

3) Dəvət mesajı:

Allahın bu xatırlatması bizə deyir ki, tarix təkrarlanır — amma biz tarixdən dərs götürə bilərik. Keçmiş ümmətlərin məhvi bizim üçün bir zəngdir. Gəl bu zəngi eşidək, qəlbimizi Allaha açıq edək. İslam bizə rəhmət, əmin-amanlıq və əbədi xoşbəxtlik yolu göstərir. Quran isə qəlblərə şəfa və hidayətdir. Gəl bu yola qədəm qoyaq — çünki bu yol bizi Rəbbimizə qovuşduran yeganə doğru yoldur.