Nazi'ot surasi — Oyat 4

Kalimalarning ma’nolari:

• السَّابِقَاتِ: Oldinuvchilar, o‘zib ketuvchilar. Bu yerda Alloh taoloning amrini bajarishda bir-biridan o‘zib ketadigan farishtalar nazarda tutilgan.
• سَبْقًا: O‘zish, ilgarilash. Bu so‘z ma’noni kuchaytirish uchun kelgan.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda farishtalarning bir guruhiga qasam ichmoqda. Ular — Allohning amrini bajarishda bir-biridan o‘zib ketadigan, ilgarilab boradigan farishtalardir. Ular vahiy olib kelishda, Xudoning buyruqlarini bajarishda va bandalarning ishlarini tartibga solishda shoshiladilar va o‘zib ketadilar.

Ba’zi ulamolar bu oyatda nazarda tutilgan narsa — farishtalarning shaytonlardan oldin o‘tib, vahiy so‘zlarini ularning qulog‘idan tortib olishlari va Payg‘ambarlarga yetkazishlaridir. Chunki shaytonlar osmonda vahiy so‘zlarini o‘g‘irlab eshitishga urinardilar, lekin farishtalar ularni quvib, o‘zib ketar va vahiy so‘zlarini himoya qilardilar.

Shuningdek, bu oyatda farishtalarning Allohning amrini bajarishda g‘ayrat va shijoat bilan harakat qilishlari, ularning itoatda bir-birlaridan o‘zib ketishlari ham nazarda tutilgan bo‘lishi mumkin. Bu — ularning Allohga bo‘lgan sadoqati va buyruqlarini bajarishdagi jiddiyligini ko‘rsatadi.

Oyatdan olinadigan saboqlar va foydalar:

1. Alloh taolo o‘zining mo‘min bandalariga farishtalarning amrini bajarishdagi shijoat va g‘ayratlarini eslatib, ularni ham yaxshilikka shoshilishga, ibodat va toatda bir-biridan o‘zib ketishga chorlaydi.
2. Farishtalarning vahiy so‘zlarini shaytonlardan himoya qilishi — Qur’onning pokligi va saqlanganligining dalilidir. Bu mo‘minning qalbini mustahkamlaydi va Allohning kitobiga bo‘lgan ishonchini oshiradi.
3. Yaxshilik va solih amallarda bir-birimizdan o‘zib ketishga harakat qilishimiz kerak. Bu — musulmonlarning hayotiy tamoyili bo‘lishi lozim.
4. Alloh taoloning o‘z maxluqotlari bilan qasam ichishi — ularning ulug‘vorligini va Alloh nazdida qadrli ekanini ko‘rsatadi. Bu esa bandalarni Allohning buyruqlariga hurmat va ehtirom bilan yondashishga undaydi.