سوره مطففین — آیه 20

معانی کلمات:

• کِتَابٌ: نوشته‌شده، نامهٔ اعمال.
• مَرْقُومٌ: نوشته‌شده و مُهرشده؛ یعنی نوشته‌ای که تمام و کامل است و هیچ تغییری در آن راه ندارد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از آنکه فرمود کتاب ابرار در «علیّین» (مراتب والا و بلندمرتبه) قرار دارد، برای توضیح بیشتر می‌فرماید: این کتاب، نوشته‌ای است مُهرشده و کاملاً مشخص که هیچ چیزی به آن افزوده نمی‌شود و از آن کاسته نمی‌شود. این نوشته، ثبت‌شده و ثابت است و فرشتگان مقرّبِ هر آسمان بر آن اطّلاع دارند و آن را مشاهده می‌کنند. این تعبیر نشان می‌دهد که اعمال نیکِ ابرار با دقّت تمام ثبت و نگهداری می‌شود و پاداش آن‌ها در بالاترین جایگاه، محفوظ و تضمین‌شده است.

فواید و پیام‌های آیه:

1. اهمیت ثبت اعمال: این آیه به ما می‌آموزد که هیچ عمل نیکی، هرچند کوچک، از دید خداوند پنهان نمی‌ماند و با دقت ثبت می‌شود؛ پس مؤمن باید به انجام کارهای خیر امیدوار باشد و بداند که زحمات او هدر نمی‌رود.
2. اطمینان به عدالت الهی: مُهرشده بودن کتاب اعمال، نشانهٔ قطعیت و حتمیت پاداش است. این مژده‌ای برای نیکوکاران است که سرنوشت آنان در امنیت کامل قرار دارد و هیچ عاملی نمی‌تواند از پاداش آنان بکاهد.
3. انگیزه برای تقوا: دانستن اینکه ابرار در بالاترین مراتب قرار دارند و کتابشان مورد توجّه فرشتگان مقرّب است، انسان را ترغیب می‌کند تا در زمرهٔ این بندگان صالح درآید و با تقوا و عمل صالح، جایگاه خود را در نزد خداوند متعال ارتقا دهد.
4. شأن والای مؤمن: این آیه کرامت و ارزش انسان مؤمن را نشان می‌دهد که اعمالش در والاترین جایگاه عالم هستی ثبت می‌شود و این افتخاری بس بزرگ برای پیروان راه حق است.