سوره مطففین — آیه 19

معانی کلمات:

• عِلِّیّون: نام جایگاه بلند و رفیع در بهشت، یا کتابی است که اعمال نیکوکاران در آن ثبت شده است. برخی مفسران آن را بالاترین جایگاه بهشت دانسته‌اند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه خطاب به پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) می‌فرماید: «و چه می‌دانی تو که عِلِّیّون چیست؟» این جمله برای بیان عظمت و بزرگی این جایگاه است. عِلِّیّون، مقام والایی است که در بالاترین درجات بهشت قرار دارد و برای ابرار (نیکوکاران) آماده شده است. این تعبیر نشان می‌دهد که درک حقیقت و کنه این جایگاه برای بشر ممکن نیست و تنها خداوند است که از عظمت آن آگاه است. عِلِّیّون هم به معنای مکان بلند و رفیع است و هم به معنای کتابی که اعمال نیکان در آن نوشته شده و مورد توجه فرشتگان مقرب قرار دارد. این آیه در حقیقت تعظیمی است از جایگاه ابرار و بیانگر این است که پاداش آنان چنان والاست که در وصف نمی‌گنجد.

فواید و پیام‌های آیه:

• عظمت پاداش الهی برای نیکوکاران فراتر از تصور و درک بشر است؛ پس مؤمن باید با امید به این پاداش بزرگ، در راه طاعت و بندگی استقامت ورزد.
• این آیه انگیزه‌ای قوی برای انجام اعمال نیک ایجاد می‌کند؛ چرا که نشان می‌دهد خداوند برای بندگان صالح خود جایگاهی چنان رفیع آماده کرده که حتی پیامبرش را از کنه آن بی‌اطلاع گذاشته است.
• بیانگر عدالت و کرم الهی است که اعمال اندک بندگان را با پاداشی بی‌نهایت و بی‌نظیر پاسخ می‌دهد، و این مایه امیدواری و شوق مؤمنان به رحمت پروردگار است.
• انسان را به تواضع در برابر علم الهی دعوت می‌کند؛ زیرا هر چه دانش انسان بیشتر شود، به ناتوانی خود در درک اسرار الهی بیشتر پی می‌برد و این خود زمینه‌ساز ایمان عمیق‌تر می‌گردد.